X
تبلیغات
علمی - مشکلات ونارسایی های درس تربیت بدنی درمدارس

علمی

مشکلات ونارسایی های درس تربیت بدنی درمدارس

 

 با سپاس و تشکر از استاد گرانمایه جناب آقای دکتر یحیی بیات که این حقیر را در انجام پروژه یاری فرمودند.

 فهرست مطالب: فصل اول-کلیات-چکیده -مقدمه -بیان مسَله -اهمیت و ضرورت تحقیق - اهداف تحقیق - فرضیه ها و سوالهای پژوهشی - متغیرها و تعریف عملیاتی آنها فصل دوم -مبانی نظری و پیشینه ی تحقیق فصل سوم -روش تحقیق -جامعه آماری - نمونه آماری - روش نمونه گیری - ابزار جمع آوری داده ها -پایایی و روایی - روشهای تجزیه و تحلیل داده ها

چکیده مطالب: در بحث و تحقیق بررسی و مشکلات درس تربیت بدنی رسیدن به علل و عواملی که مانع پیشرفت در درس تربیت بدنی یعنی مشخص نمودن پارامترهای منفی خود به تنهایی شاید عامل پیشرفت نمی باشد اما زمانی این علل منفی مشخص شود مسولان می توانند نکات مثبت این رشته را تقویت و نکات منفی را ضعیف نمایند.البته با مشخص نمودن فرضیه ها و پرسش های پژوهشی که خود هر کدام می تواند یک خشت برای ساختن یک بنا باشد در جهت یک جامعه ورزشی سرآمد در میان کشورهای جهان نمونه و الگو باشد در غیر این صورت مثل گذشتگان باید در جا زد. این تحقیق با کمک دانش آموزان و همت قابل تقدیر آنها به اتمام رسید،هر چند در فرضیه سازی شاید نواقصی احساس شود اما امید است که این حقیر در تحقیقات بعدی بتوانم این کاستی ها و نواقص را پوشش دهم .سخن از فرضیه ها شد در این مبحث اشاره ای به آنها می نمایم. در بیان فرضیه سازی علل و عواملی که موجب مشکلات و نارسایی های در درس تربیت بدنی ایجاد می نمود عبارتند از برنامه ریزی های مسولین و عدم آگاهی معلمان تربیت بدنی و همچنین عدم آگاهی خانواده ها ویا به طور غیر مستقیم صدا و سیما و حتی وضعیت معیشتی معلمان عزیز درس تربیت بدنی که با تمام وجود از جان خود مایه می گذارند می توان ذکر نمود. امید است که با جمع آوری این تحقیق بتوان مشکلی از مشکلات جامعه و به ویژه آموزش و پرورش گشوده شود.

 مقدمه: سلامتی جسمی انسان یکی از دغدغه های همیشگی در طول تاریخ تاکنون بوده است زیرا روح و روان در معیت جسم همیشه به تکامل و شکوفایی می رسند همچنان که می دانیم فکر سالم در بدن سالم باید جستجو کرد. بنابراین با برنامه ریزی هایی که در وزارت آموزش و پرورش صورت گرفته است و اختصاص ساعاتی برای دانش آموزان به عنوان ساعت تربیت بدنی و یا بهتر بگویم ساعت ورزش خود می تواند یک انگیزه ای باشد تا هم جسم و روح را تقویت نمود و هم دانش آموزان سر حال بتوانند برای درس های دیگر با آمادگی کامل حاضر شوند. حال برای جامعه ای که بخواهد سالم بماند باید از پایین جامعه شروع کرد یعنی مدارس سطح شهر و روستاهای دور و نزدیک. شرط سلامتی جامعه مدیون ورزش و تحرک افراد جامعه به خصوص دانش اموزان که آینده سازان این مرز و بوم هستند و آن یکی شناسایی موانع و مشکلات و نارسایی های موجود در مدارس و آموزشگاه های سطح شهر و روستا و دوم تقویت نقاط مثبت دانش اموزان که ما سعی بر این داریم که در این تحقیق نقاط ضعف و مشکلات را بشناسیم تا در رفع آن نارسایی ها، مسولین و عوامل اجرایی بهتر بتوانند برنامه ریزی بنمایند.چرا که اصلاح ساختار جامعه با همکاری عموم و اقشار جامعه عملی خواهد شد.

 بیان مساله: بیان مساله بررسی مشکلات و موانع و نارسایی های درس تربیت بدنی را می توان در چند مورد خلاصه نمود. 1-کمبود امکانات و وسایل کمک آموزشی 2-عدم توجه اولیا و مربیان به درس تربیت بدنی 3-عدم گرایش دانش آموزان به این درس 4-عدم توجه جامعه به این درس تربیت بدنی 5-ناملایمات جوی و موقعیت جغرافیایی 1-کمبود امکانات و وسایل کمک آموزشی از قبیل داشتن فضای ورزشی جهت فعالیتهای بدنی از قبیل حیاط،سالن،وسایل کمک اموزشی و ورزشی مانند توپ-تور والیبال و ... 2-عدم توجه اولیا و مربیان به درس تربیت بدنی بدین معنا که اهمیتی که اولیا به درس تربیت بدنی باید به هنر قایل نمی شوند مثلا فرزندشان در درس ریاضی ضعیف می باشد برای تقویت درس ریاضی اقدام به شرکت در کلاس های فوق برنامه و تقویتی می نمایند در صورتی که نسبت به سلامتی بدنی بدنی فرزندشان هیچ توجهی ندارند فقط می توانند هنگام بیماری فرزندشان به پزشک مراجعه نمایند. 3-عدم توجه و گرایش دانش اموزان به ورزش عواملی که در بخش فرضیه ها و سوال های پژوهشی به ان اشاره خواهد شد. 4-دبیران دیگر درس ها و دیگران شامل همسایگان اقوام آشنایان هیچ گونه ایجاد انگیزه ای را برای تشویق دانش اموزان از خود نشان نمی دهند حتی ممکن است نقش منفی هم داشته باشند مثلا به او سرکوفت بدهند که همش در حال ورزش هستی 5-موقعیت کوهستانی بودن یعنی سرما و ناملایمات جوی یعنی بارشی که خود عاملی منفی و باز دارنده می باشد آن را مزید بر علت نموده است مثلا سرما و بارشی در محیط حیاط و زیر بارش برف و باران موجب سرماخوردگی و از درس عقب افتاده می شود.

 اهمیت و ضرورت تحقیق: امروزه با وجود عوامل بازدارنده و سرگرم کننده مانند تلویزیون، ماهواره،بازی های رایانه ای و اینترنت و...که موجب کم تحرکی و تنبلی و بیماری هایی که در سنین بالا تر خود را ظاهر میکنند بنده را وادار به این پروژه نمود البته در این میان فقط دانش اموز مورد اتهام قرار نمی گیرد بلکه افراد و سازمان ها در این امر سهمی را ایفا می کنند که با کمی توجه و تعقل می توانند این مشکل را حل و برطرف نمایند. ضمنا ناگفته نماند که رسیدن به قله ی قهرمانی جهان و به احتزاز درامدن پرچم عزیز کشورمان مرهون حل و فصل کردن مشکلات و موانع و نارسایی های موجود در درس تربیت بدنی می باشد حتی اگر هم قهرمان جهان هم نشویم اما خوی و خصلت پهلوانی و پاک بودن روح و روان را می توان همچون غلامرضا تختی و پوریای ولی و... را کسب کرد و خود را و جامعه ی خود را از گیر و دار و خاطرات ماهواره ای و ...نجات داد و به سرمنزل مقصود خود که همان افتخار ملی می باشد رسید. البته ناگفته نماند که امروزه جهان عصر ارتباطات است و هیچ کس منکر وسایل ارتباطی مانند ماهواره و اینترنت نیست.اما باید چگونه ار انها استفاده نمود .باتوجه به اینکه این وسایل ارتباط جمعی خطراتی جبران نا پذیر که ممکن است سود انها کمتر از خطرات انها باشد خود مزید بر علت شده که به ورزش کمتر بها داده می شود.

اهداف تحقیق: اهداف تحقیق را می توان در موارد زیر خلاصه کرد.. -شناسایی راههای پیشرفت درس تربیت بدنی -شناسایی دانش آموزان ضعیف و بیمار -شناسایی دانش آموزان با مهارت های ورزشی -شناسایی معلمان درس تربیت بدنی فعال -شناسایی معلمان غیرکوشا و غیر فعال در درس تربیت بدنی -مقایسه معلمان تخصصی و غیر تخصصی (داشتن مدارک مرتبط و تخصصی) -شناسایی عوامل باز دارنده که مانع گرایش دانش اموزان به این درس میشود -مقایسه دانش آموزان ورزشکار و عامی -مقایسه مدارس آموزش و پرورش با مدارس ورزشی که زیر نظر اداره تربیت بدنی فعالیت دارند -تعیین اوقات مناسب و نامناسب اقدام به ورزش -شناسایی عوامل بازدارنده که مانع گرایش معلمان درس تربیت بدنی به شغلشان میشود.

فرضیه ها و سوالهای پژوهشی:فرضیه اول:معلم ورزش در ایجاد انگیزه دانش آموزان نسبت به درس تربیت بدنی نقش عمده ای دارد. 1-آیا شکل ظاهری(چهره)معلم ورزش در علاقه مندی دانش اموزان به درس تربیت بدنی موثر است؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 2-سطح سواد(مدرک تحصیلی)در علاقه مندی دانش اموزان به درس تربیت بدنی موثر است؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 3-مهارت جسمی(تاکتیک فیزیکی)معلم ورزش در علاقه مندی دانش اموزان به درس تربیت بدنی موثر است؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 4-خوش اخلاق بودن معلم ورزش در علاقه مندی دانش اموزان به درس تربیت بدنی موثر است؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم فرضیه دوم:نقش مسولان مدرسه در تجهیز کردن به امکانات ورزشی در علاقه مندی دانش اموزان به درس تربیت بدنی موثر است. 1-آیا وسایل و امکانات کافی در آموزشگاه در حد مطلوب وجود دارد؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 2-آیا حیاط مدرسه برای فعالیت جسمی و فیزیکی دانش اموزان کافی است؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 3-آیا اولیا و مسولان مدرسه نسبت به تشویق دانش اموزان در درس تربیت بدنی اقدامی دارند؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 4-آیا تجهیزات و وسایل استاندارد توسط مسولان تهیه می شود؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم فرضیه سوم:نقش خانواده در علاقه مندی دانش اموزان نسبت به درس تربیت بدنی بسیار موثر است. 1-آیا پدر شما نسبت به ورزش و درس تربیت بدنی شما اهمیت قایل است؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 2-آیا مادر شما نسبت به ورزش و درس تربیت بدنی شما اهمیت قایل هست؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 3-آیا خانواده شما نسبت به تهیه وسایل ورزشی شخصی مورد نیازتان اقدام می کنند؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 4-آیا خانواده شما نسبت به کسب عناوین قهرمانی در ورزش اهمیت قایل هستند؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم فرضیه چهارم:موقعیت جغرافیایی و فصلی در انجام فعالیتهای ورزشی در درس تربیت بدنی موثر است. 1-آیا کوهستانی بودن و برودت سرما در زمستان ،در فعالیت ورزشی شما موثر است؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 2-آیا بیابانی بودن آب و هوا (گرم و خشک)در فعالیت ورزشی شما موثر است؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 3-آیا معتدل بودن آب و هوا در بهار در فعالیت ورزشی شما موثر است؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 4-آیا بارش باران و برف در فعالیت ورزشی شما موثر است؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم فرضیه پنجم:عدم برنامه ریزی جامع و مانع توسط مسولان نسبت به درس تربیت بدنی ایجاد مشکل می کند. 1-آیا اختصاص دو ساعت زنگ ورزشی برای درس تربیت بدنی در هفته کافی است؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 2-آیا ساعات زنگ ورزش در اولین ساعات روز باشد اثربخش تر است؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 3-آیا ساعات زنگ ورزش در اواخر ساعات روز باشد موثر است؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 4-آیا قرار دادن زنگ ورزش در ساعات میانی روز تاثیری در عملکرد دانش اموزان دارد؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم فرضیه ششم:نقش مثبت رسانه ها در تشویق دانش آموزان به درس تربیت بدنی مفید است. 1-آیا تلویزیون در جامعه می تواند در ایجاد علاقه مندی دانش اموزان به درس تربیت بدنی موثر باشد؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 2-آیا مجلات ورزشی میتوانند دانش آموزان رابه ورزش ترغیب کنند؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 3-آیا روزنامه ها می توانند دانش آمزان را مایل به ورزش بیشتر کنند؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 4- آیا کانال ها و موج های متفاوت رادیویی میتوانند ترغیب به ورزش را در جامعه زیاد کنند؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم فرضیه هفتم:نقش دیگر اقشار جامعه در ایجاد انگیزه ی دانش آموزان به تربیت بدنی موثر است. 1-آیا همسایگان مدرسه نسبت به سر و صدای دانش آموزان در ساعات ورزش شاکی هستند؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 2-آیا معلمان دروس دیگر به سر و صدای دانش آموزان در ساعت تربیت بدنی معترض هستند؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 3-آیا دوستان و همسایگان جهت مسابقات آموزشگاهی شما در محل مسابقه حضور می یابند؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 4-آیا کسب مقام های مسابقات ورزشی مورد تقدیر و تشکر از طرف مدیریت مدرسه قرار میگیرد؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم فرضیه هشتم:نا هماهنگی و عدم پیوستگی درس تربیت بدنی میان مقاطع تحصیلی(ابتدایی،راهنمایی،دبیرستان) موجب ضعف و نارسایی در این درس شده است. 1-آیا در مقاطع ابتدایی مسولان ذی ربط آموزشگاه زمینه ی مناسب جهت ارایه ی درس تربیت بدنی فراهم می کنند؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 2-آیا در مقطع راهنمایی مسولان مرتبط زمینه ی مناسب جهت اریه ی این درس را فراهم می کنند؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 3-آیا در مقطع متوسطه مسولان آموزشگاه زمینه ی مناسب را جهت ارایه ی هر چه بهتر این درس فراهم می کنند؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 4-آیا کیفیت درس تربیت بدنی در سه مقطع (ابتدایی،راهنمایی،متوسطه)به یک میزان می باشد؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم فرضیه نهم:عدم آگاهی و تخصص معلمان ورزش می تواند موجب نارسایی و مشکلات روحی و جسمی دانش آموزان شود. 1-آیا معلمان ورزش در هر سه مقطع(ابتدایی،راهنمایی،دبیرستان)دانش آموزان را از لحاظ جسمی تست بدنی می کنند؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 2- آیا معلمان ورزش در طول سال تحصیلی نسبت به استعداد یابی دانش آموزان در رشته های مختلف ورزشی اقدام می نمایند؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 3-آیا معلمان ورزش نسبت به روح و روان دانش آموزان توجهی دارند؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 4-آیا معلمان ورزش با مدرک تخصصی اقدام به کار مربی گری حرفه ای می کنند؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم فرضیه دهم:وضعیت رفاهی و تامین مالی معلمان ورزش در کاهش مشکلات و نارسایی های درس تربیت بدنی موثر می باشد. 1-آیا معلم ورزش با روحیه شاد اقدام به برگزاری کلاسهای تربیت بدنی می کند؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 2-آیا معلم ورزش با لباس و کفش ورزشی مرتب و مناسب در کلاس های خود حضور میابد؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 3-آیا معلم ورزش نسبت به تهیه جایزه از بنیه ی مالی خود برای دانش آموزان برتر اقدام می کند؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم 4- آیا تاکنون معلم ورزش از اوقات فراغت خود جهت پیشرفت دانش آموزان ورزشکار برتر ،وقت صرف نموده است؟ خیلی زیاد زیاد متوسط کم خیلی کم

تعاريف عملياتي متغيرها: سوال اول=متغیر مستقل:شکل ظاهری(تعریف عملیاتی:منظورچهره و تیپ ورزشکاری معلم ورزش است) سوال دوم=سطح سواد(منظور تحصیلکرده و دارای مدرک دانشگاهی باشد) سوال سوم=مهارت جسمی(همان تاکتیک فیزیکی و آگاهی از حرکات ورزشی و خودواجد این خصوصیات باشد) سوال چهارم=خوش اخلاقی(یعنی دارای اخلاق نیکو و پسندیده و خوش برخورد باشد) متغیر وابسته این فرضیه: علاقه مندی و ایجاد انگیزه است یعنی با کمال میل و علاقه و رفتار درونی خود این کار را بتواند انجام دهد فرضیه اول سوال اول=متغیر مستقل:نقش مسولان(منظور عملکرد مدیران و کسانی که دست اندر کارمحسوب میشوند) سوال دوم=اولیاء(نقش اولیا در تامین مالی و روحی واشباع فرزندان جهت رشد و پیشرفت فرزندان) سوال سوم و چهارم=مدرسه(رشد دادن استعدادهای دانش اموزان وایجاد فضای مناسب ورزشی) متغیر وابسته در ای فرضیه ایجاد شرایط مناسب محیطی برای رشد استعداد ها می باشد. فرضیه دوم سوال اول=نقش پدر(تشویق پدر ومحیا کردن امکانات مورد نظر فرزند) سوال دوم=نقش مادر(تشویق و همدلی کردن و همراهی روحی فرزند) متغیر وابسته ایجاد رغبت درونی و متمایل شدن دانش آموز به صورت خود جوش به سمت فعالیتهای جسمی فرضیه سوم متغیر مستقل در چهارسوال این فرضیه موقعیت جغرافیایی حاکم بر جو می باشد که میتواند بنا بر موقعیت های طبیعی بر فیزیک افراد تاثیر مثبت و یا منفی داشته باشد. متغیر وابسته در این فرضیه تمایل و یا عدم تمایل انتسابی و ناخود آگاه بر فیزیک افراد می باشد. فرضیه چهارم سوال اول=دوساعت ورزش در هفته سوال دوم=اولین ساعات روز(منظور صبح زود ویا زنگ اول می باشد) سوال سوم=ساعات میانی(به منظور تنفس بین دو زنگ تیوری می باشد) سوال چهارم=ساعات پایانی(منظور زنگ آخر مدرسه میباشد) متغیر وابسته در این فرضیه کشش دانش آموزان در بالا بردن و یا کاهش دادن راندمان ورزشی و تاثیر بر کارایی دانش آموزان می باشد. فرضیه پنجم سوال اول=تلویزیون(منظور پخش برنامه های ورزشی است) سوال دوم=مجلات ورزشی سوال سوم=روزنامه ها(منظور اهمیت قایل شدن برای عناوین و سر تیتر های ورزشی در انواع روزنامه های محلی می باشد) سوال چهارم=رادیو(ترغیب جوانان به انجام فعالیت های جسمی در اوایل صبح) متغیر وابسته در این فرضیه ایجاد رغبت و شوق در دانش آموزان است تا از طریق رسانه های حقیقی و مجازی مورد تشویق قرار گیرند. فرضیه ششم سوال اول=برخورد همسایگان(منظور نحوه ی برخورد و نگرش همسایگان با ورزشکاران در قیاس با افراد عامی می باشد) سوال دوم=معلمان دروس دیگر سوال سوم=حضور دوستان در مسابقه(منظور حضور و حمایت گروه همسالان درحین انجام مسابقات محلی و اموزشگاهی جهت تشویق فرد است) سوال چهارم=آموزشگاه(منظور تقدیر و تشکر مدیر آموزشگاه از ورزشکاران کوشا می باشد) متغیر وابسته در این فرضیه ایجاد اعتماد به نفس در دانش آموزان جهت انجام هر چه بیشتر فعالیت های ورزشی می باشد) فرضیه هفتم متغیر مستقل موجود در این فرضیه کارایی مسولان در سه مقطع ابتدایی و راهنمایی و دبیرستان می باشد. متغیر وابسته ی این فرضیه برگزاری هر چه بهتر و با کیفیت تر کلاس های آموزشی می باشد که خود بخش بزرگی از توانایی های اکتسابی دانش آموزان را شکل می دهد. فرضیه هشتم سوال اول=تست بدنی(منظور آزمایش های قلب و عروق و انعطاف پذیری می باشد) سوال دوم=استعداد یابی(منظور تشخیص انواع استخوان بندی ها ونوع سیستم های بدنی دانش آموزان و تجویز فعالیت ورزشی مناسب با فیزیک و علاقه آنها می باشد) سوال سوم=توجه به روح و روان(منظور بررسی و توجه نمودن به انواع واکنش های دانش آموزان هنگام مواجه با شکست و یا پیروزی است) سوال چهارم=داشتن مدرک تخصصی مربی(یعنی مربی ورزش آموزشگاه تحصیلات آکادمی مربوطه را اخذ کرده باشد) متغیر وابسته در این فرضیه کیفیت آموزشی و کشف نخبه های ورزشی است(منظور ما از نخبه ی ورزشی افراد با استعداد انتسابی و اکتسابی ورزشی می باشد) فرضیه نهم سوال اول=روحیه شاد(منظور داشتن روحیه شاداب و خوشحال است و نداشتن مشکل های روحی دبیر ورزش است) سوال دوم=لباس های ورزشی(کفش و لباس مخصوص ورزشی) سوال سوم=تهیه هدایا(منظور داشتن بنیه ی مالی در حد تهیه جوایز است) سوال چهارم=اوقات فراغت(یعنی دبیر مربوطه از وقت استراحت و کارهای شخصی خود به منظور بهبود وضعیت ورزشی دانش آموزان بگذرد) متغیر وابسته در این فرضیه ایجاد زمینه ی مناسب جهت ماکسیمم کردن رضایت مندی و انگیزه ی دانش آموزان می باشد. فرضیه دهم

فصل دوم مبانی نظری : ورزش نبض هر جامعه است و جامعه سالم جامعه ای است که افراد آن سالم باشند. در برخی از مدارس آنچه به آن کمتر اهمیت داده شده و همیشه در حاشیه قرار گرفته ورزش و درس تربیت بدنی است، درحالیکه وجود ناهنجاری های جسمی و روانی و افت تحصیلی همیشه ناشی از کم تحرکی و بی انگیزگی حاصل از آن است. جایگاه دروس تربیت بدنی و ورزش در مدارس کشور باید به صورت پایه ای مدنظر قرار گیرد. اجرای کار و سلیقه ای عمل کردن معلمان و باز بودن دست آنها در نمره دادن به دانش آموزان برخی از مواردی است که باعث می شود جایگاه اصلی تربیت بدنی و ورزش تضعیف و یا در مواردی به فراموشی سپرده شود ضمن اینکه باید کمبود امکانات ورزشی، فضای نامناسب و کوچک برخی از مدارس و غیراستاندارد بودن زمین و حیاط چندمنظوره مدرسه را هم به موارد فوق اضافه کرد. یکی از وظایف عمده در وزارت آموزش و پرورش «احیای زنگ ورزش» در مدارس سراسر کشور است که اگر این احیا به نحو کامل و خوب و به معنای واقعی اجرا شود، بسیاری از نگرانی های موجود در مباحث ناهنجاریهای وضعیتی و جسمی، چاقی های زودرس و عدم تحرک لازم و... مخصوصاً بین دختران از بین می رود. اهمیت به ورزش علاوه بر پرورش استعدادهای ورزش نوجوانان به کاهش ناهنجاریهای ساختاری و قامتی و شاداب سازی دانش آموزان منجر می شود و علاوه بر تقویت حافظه و یادگیری، تأثیر بسزایی بر سلامت جسم و روح دارد. اما متأسفانه در سالهای اخیر وضعیت در این زمینه به گونه ای رقم خورده است که زنگ ورزش در ابتدای سال تحصیلی تنها در برنامه درسی دانش آموزان گنجانده می شود، بدون آنکه برنامه خاصی برای این زنگ از سوی برخی از معلمان و مدیران و مخصوصاً مسئولان آموزش و پرورش تبیین شود. ورزش نقش بسزایی در شادی و نشاط، زدودن افسردگی و خستگی های ذهنی و روحی دانش آموزان دارد بنابراین قدرت، استقامت عضلانی، قلبی و عروقی، انعطاف پذیری و ترکیب بدن از جمله عوامل آمادگی جسمانی هستند که در سلامت جسم و روح تأثیر بسزایی دارد و همین امر، توجه بیش از پیش مدیران و مسئولان آموزشی را به امر ورزش چندین برابر می کند. متاسفانه مسئولان آموزش و پرورش آنطور که باید و شاید به معلمان ورزش و این درس بی کتاب پر از هیجان و خالی از امکانات بها نمی دهند و ورزش جایگاه اصلی خود را از دست داده و عملا زنگها و ساعتهای مرده به این درس اختصاص می یابد. مطالعات جديد در مورد مغز و شيوه يادگيری مغز برای معلمان و والدين ،ديدگاه های جديدی درباره تدريس و يادگيری ايجاد كرده است پژوهش های جديد نه فقط يافته های نوينی را عرضه كرده است ،بلكه به نوسازی برداشت های قديمی درباره يادگيری هم كمك كرده است . اريك جنسن (1995) در كتاب جديد خود تحت عنوان تدريس مبتنی بر مغز اظهار می كند كه همگی در صدد هستيم تا راه حل هايی برای مسايل و چالش های آموزش و پرورش بيابيم و بايد در كاربرد يافته های جديد تا حدودی احتياط كنيم .آن گاه كه فردی رويكرد خاص سازگار با مغز برای ارتقای يادگيری معرفی می كند،به واقع،آن نمی تواند گام نهايی درباره يادگيری و تدريس باشد. حال آن قدری كه معلمان ورزش می توانند در ميدان ورزش بچه ها را تربيت كنند،در كلاس واقعاً نمی شود آن ها را تربيت كرد؛ برای اين كه در كلاس، بچه ها خودشان را جمع و جور می كنند و آدم نمی فهمد كه ذات آنها چيست.( شهيد بزرگوار رجايی ) پژوهش های مغز محور،جدا از جنبش آموزش و پرورش نيستند،بلكه آنها رويكرد هايی هستند كه آموزش و پرورش را مرتفع می سازند. (كانی 1990). با آن كه برخی پيشنهادهای پژوهشی مغز محور،دير به بار می نشينند،ولی بينش ها و چشم اندازهای عملياتی هم عرضه می كنند حتی برای ساختمان سازی و آماده سازی فضای بازی در مدارس . يادگيری و عملكرد مهارتهای حركتی همواره مورد توجه بوده است زيرا مهارتهای بنيادی و ابتدايی از همان اوايل كودكی كسب می شوند و به تديج به كنترل قامتی دست می يابند و برای رسيدن به اين مرحله كودك بايد مراحل رشدی خود را به طور متوالی طی نمايد و اين مهم در بدو تولد نوزاد با انجام حركات غير ارادی در دستان نوزاد شروع و به تدريج به كنترل گردن و در سنين بالاتر به كسب مهارتهای پيشرفته مثل مهارتهای دستكاری(دريافت، پرتاب و ...) و مهارتهای جابجايی می شود. كودك همچنان، روابط اجتماعی و مهارتهای مرتبط به آن را كسب می نمايد عملكرد مهارتهای حركتی نيز سازگارتر و متعادل تر می گردد. حركت جزء اساسی ترين عوامل زندگی انسان است و نقش مهمی در رشد عمومی و به خصوص رشد ذهنی دارد.( حركت يعنی زنده بودن و زندگی كردن.) بر اساس مطالعات به عمل آمده در وزارت آموزش و پرورش انگلستان ، فراهم کردن امکانات و زمینه ارتباط بیشتر میان مدارس و باشگاههای ورزشی ، میزان ساعات فعالیت جسمانی دانش آموزان را بالا خواهد برد و آن ها خواهند توانست در اوقات فراغت خویش نیز طی یک برنامه منظم به ورزش بپردازند. در جهت يادگيری و پيشرفت تربيت بدنی عوامل بسیاری تاثیر می گذارند که برخی از آنها عبارتند از : بازخورد ، تمرين ذهنی ، انتقال مهارت، امكانات و تجهيزات ورزشی مدرسه، پوشش ورزشی دانش آموزان ، رعايت اصول ايمنی و بهداشتی در ساعت ورزش، ميزان كنترل و نظارت دبير ورزش، رعايت نظم و انضباط در ساعت ورزش، توجه به تفاوتهای فردی، توجه به آمادگی اوليه دانش آموزان و توجه به پيشينه سلامت دانش آموزان، ايجاد انگيزه در دانش آموزان ، خلاقيت و نوآوری معلم و تشويق دانش آموزان و اهميت ورزش در مدارس راهنمايی از سوی مسوولين مدرسه. توجه و تقويت تمامی عوامل ذكر شده به پرورش ابعاد جسمانی و روحی دانش آموز منتج می گردد. سنين مدرسه، سنينی است که به عنوان دوره های انتقالی محسوب می گردند . برای مثال از دوره دبستان به راهنمايی ، از دوره راهنمايی به دبيرستان و الی آخر . بنابراين دوران مدرسه ، دوران شخصيت ساز زندگی انسان است و در نحوه رفتار افراد تأثير به سزايی دارد مهمترين نقش مدرسه، اجتماعی کردن کودکان می باشد. ورزش به ویژه در سنین کودکی و نوجوانی مفر سالمی برای آزاد کردن انرژی‌های اندوخته شده است و این خود بسیار لذت‌بخش و آرامش‌دهنده است. شرکت در فعالیت‌های ورزشی به اجتماعی شدن و کسب مهارت و کفایت و همچنین دوست‌یابی و ارتباط سالم با همسالان کمک می‌کند. در جریان یکی از پژوهش‌های اخیر در ایالات متحده 65 درصد از جوانان ابراز کردند که ورزش آنها را از اعتیاد به الکل و مواد مخدر باز داشته است. ( سیمون 1999 ).
در جریان فعالیت‌های ورزشی شدید میزان ترشح اندورفین‌ها افزایش می‌یابد و به همین دلیل ورزشکاران پس از انجام تمرینات احساس لذت و آرامش خاصی می‌کنند که به آن اصلاحاً joggrs high گفته می‌شود. با توجه به شباهت بین اندورفین‌ها و ترکیبات افیونی، ورزش کردن می‌تواند جایگزین سوء مصرف مواد مخدر در معتادان شود. در نتیجه تمرینات ورزشی مدام میزان جریان خون در مغز افزایش می‌یابد. افزایش جریان موجب اکسیژن رسانی و تغذیه بهتر نرون‌های مغز شده و از تنگ شدن عروق مغز جلوگیری می‌کند. این تاثیرات خود موجب پیشگیری از فراموشی و زوال توانمندی‌های ذهنی در سالمندی می‌شود. تمرینات ورزشی همچنین موجب آزادسازی نوعی فاکتور رشد به نام B.D.N.F می‌شود که می‌تواند نرون‌ها را در مقابل آسیب و صدمه مقاوم نموده و از بروز بیماری‌های آلزایمر و پارکینسون تا حدود زیادی جلوگیری نمود. فرضیه اندورفینها: اندورفین‌ها دسته‌ای از مواد شیمیایی هستند که از نرونهای مغز ترشح می‌شوند و آثار شبه افیونی دارند (ضد درد و آرام‌بخش). تمرینات ورزشی و بویژه دویدن می‌توانند موجب افزایش اندورفین‌ها شوند. همچنین مصرف الکل یا برخی از غذاها، موجب تحریک ترشح این مواد می‌شوند. تزریق ماده نالوکس که در پیوند با گیرنده‌های اندورفینی مانع اثربخشی اندورفین می‌شود، می‌تواند تاثیرات مثبت ورزش بر خلق را کاهش دهد. بنابراین می‌توان گفت تاثیرات خلقی ناشی از ورزش عمدتاً ناشی از ترشح اندورفین‌ها است (جانال 1984). تاثیر ورزش بر حافظه تحقیقات دکتر هیتر.س.اولیف در دانشگاه علوم تندرستی نیز همین مطلب را گویاست.اورگان در آمریکا نشان داد که سالمندانی که یک برنامه تمرینی شامل راه رفتن سریع بر روی نوارگردان را سه بار در هفته و به مدت یک ساعت، در طول چهار ماه انجام می‌دادند حافظه و زمان واکنش آنها، بهبود یافته بود. بنابر این گفته ها لازم است که از همان دوران ابتدایی فرزندان را به ورزش و تحرک بدنی تشویق نمود و عادت داد و این مهم میسر نمی شود جز با تلاش مربیان و اموزگاران متخصص در مدارس که خانه ی دوم افراد محسوب میشود.بنابراین دلایل توجیه ورزش کردن بچه ها در مدارس را بر حسب مورد میتوان این چنین عنوان کرد: 1- سلامت جسمانی و روانی دانش آموزان 2- رشد تكامل و يادگيری حركتی مناسب با سن 3- تربيت فردی و گروهی 4- پشتوانه قوی برای ورزش قهرمانی 5- عادت به ورزش كردن 6- پيشگيری از آلودگی دانش آموزان به عادت ناپسند و مضر در محيط زندگی 7- پر كردن اوقات فراغت و لذت بردن 8- پی بردن به اهميت نظم و سازماندهی در كلاس 9- داشتن نقش توانبخشی

 پیشینه ی تحقیق: در این قسمت سعی شده است گزیده ای از تحقیقات انجام شده توسط بزرگان به صورت خلاصه و چکیده آورده شود. 1-بهرام پازوکی در سال 1370 ه.ش با عنوان بررسی مشکلات موجود در تربیت بدنی مدارس در قالب پایان نامه ی کارشناسی ارشد دانشگاه تهران گردآوری شده است که گزیده ای از آن در زیرآورده شده است: {ورزش مظلومترین درس در مدارس است. وقتی هر معلمی کلاس جبرانی، درس و کار عقب افتاده و تصحیح برگه های امتحانی بچه ها را برای زنگ ورزش نگه می دارد یا مدیران برگزاری مراسم جشن و اعیاد و سخنرانی ها و جلسات عمومی را به زنگ ورزش موکول می کنند، این نظر قوت می بخشد که زنگ ورزش در این سالها تنها برای خالی نبودن عریضه در برنامه درسی دانش آموزان گنجانده شده است و برخی از مدیران و مسئولان برنامه ریز در مدارس، نگاه بی مهری و سردی به این درس دارند، درسی که علاوه بر پرورش استعدادهای ورزشی دانش آموزان به کاهش ناهنجاریهای ساختاری و قامتی و شاداب سازی بچه ها منجر می شود. البته علی رغم اینکه طی چند سال گذشته و مخصوصا چند ماه اخیر اقدامات خوبی از سوی وزیر آموزش و پرورش برای ارتقای سطح تربیت بدنی و ورزش دانش آموزی صورت گرفته است ولی هنوز تا رسیدن وضعیت مطلوب خیلی فاصله داریم. ضمن اینکه کارشناسان مسائل آموزش هم معتقدند، ایران با بیش از ۱۴میلیون دانش آموز یکی از کشورهای جوان منطقه به حساب می آید و لزوم توجه هرچه بیشتر به این قشر از جامعه از الزامات دولت و به ویژه آموزش و پرورش محسوب می شود و با توجه به اینکه زنگ ورزش همواره برای دانش آموزان جزو اوقات مفرح و شاد به حساب می آید بنابراین مسئولان باید توجه بیشتری به این درس مهم داشته باشند. جمله معروف «عقل سالم در بدن سالم» بارها و بارها گفته شده و تاکید بر آن تکرار مکررات است. همه می دانند که ورزش چقدر برای سلامتی جسم و جان مهم است، با این حال باید دید مسئولان ما چقدر به این موضوع بها داده و چه راهکارهای علمی و عملی برای آن اندیشیده اند. به عنوان مثال ما برای درسهایی از جمله علوم، ریاضیات و... کتاب تدوین کرده ایم، اما آیا برای ورزش نیز کتابی در دسترس است تا دانش آموزان ما ضمن رویکرد عملی به ورزش به صورت علمی نیز با مبانی آن آشنا شوند؟ و چرا برخی از معلمان از درس ورزش غفلت می کنند و آن را سرسری می گیرند؟ وی با بیان اینکه یکی از دلایل کم توجهی برخی از مدیران و معلمان به زنگ ورزش، به ارزشیابی نادرست آنها از این درس برمی گردداشاره می کند: «نداشتن چارچوب صحیح، عدم نظارت بر حسن و می گوید:«اگر نگاه آنها به ورزش صرف تفریح و وقت گذرانی نباشد و چنانچه فضای برنامه ها و کلاس را از قالب تئوری و کلاسیک و چارچوب درسی خارج کنند و عملا زنگ ورزش را به فضایی پرشور و نشاط مبدل سازند، قطعا ورزش برای بچه ها دلچسب تر خواهد بود، ضمن اینکه معلمان و مدیران باید در کنار ورزش، آموزش یک یا دو رشته ورزشی را هم مدنظر قرار دهند تا در پایان سال خروجی قابل قبول داشته باشند. همچنین ایشان در این پایان نامه می گویند: "با توجه به اینکه بچه ها علاقمند به فضاهای ورزشی و تفریحی هستند، باید از این فضا و علاقه بخوبی استفاده شود و قسمتی از زمان با نیاز، علاقه و حفظ شادابی و نشاط بچه ها پشت سر گذاشته شود، ضمن اینکه در کنار آن چارچوب های اصلی ورزش که شامل نرمش و بدنسازی است هم رعایت شود. البته نباید زنگ ورزش بیهوده سپری شود یا کلاسی خشک برای بچه ها باشد که آنها از ورزش خاطره بدی داشته باشند، بلکه مدیران باید تدابیری اتخاذ کنند که ضمن حفظ روحیه شادابی و نشاط، به سلامت جسم و روح دانش آموزان هم کمک کنند" همچنین در این مقاله مصاحبه ای با یکی از مدیران مدراس صورت گرفته است که بخشی از آن را از زبان نویسنده در اینجا آورده ام: از مدیر مدرسه خواجه نصیر درخصوص راهکارهای حل این کم توجهی ها سؤال می کنم که در پاسخ می گوید: "با توجه به اینکه بچه ها علاقمند به فضاهای ورزشی و تفریحی هستند، باید از این فضا و علاقه بخوبی استفاده شود و قسمتی از زمان با نیاز، علاقه و حفظ شادابی و نشاط بچه ها پشت سر گذاشته شود، ضمن اینکه در کنار آن چارچوب های اصلی ورزش که شامل نرمش و بدنسازی است هم رعایت شود. البته نباید زنگ ورزش بیهوده سپری شود یا کلاسی خشک برای بچه ها باشد که آنها از ورزش خاطره بدی داشته باشند، بلکه مدیران باید تدابیری اتخاذ کنند که ضمن حفظ روحیه شادابی و نشاط، به سلامت جسم و روح دانش آموزان هم کمک کنند". وقتی از وی سؤال می کنم شما به عنوان مدیریک مدرسه راهنمایی پسرانه چه اقدامات خاص و ویژه ای برای دانش آموزانتان انجام داده اید، اینطور پاسخم را می دهد: «با توجه به اینکه فضای حیاط مدرسه کوچک است، ما بچه ها را به سالن ورزش در خارج از مدرسه می بریم. ضمن اینکه ورزش در مدرسه ما فقط به فوتبال ختم نمی شود. چون هیجانات فوتبال فقط در برد و باخت و حالت تهاجمی است و چیز دیگری به بچه ها یاد نمی دهد و نکته دیگر اینکه نمی توان در مدرسه فوتبال را به صورت حرفه ای به دانش آموز آموزش داد، البته چون رسالت مدرسه این نیست که فوتبالیست تربیت کند، ما در این مدرسه والیبال و پینگ پنگ را به صورت حرفه ای و تکنیکی به دانش آموزان آموزش می دهیم و نرمش و ورزش را به صورت مهارتی و کاربردی برای دانش آموزان در دستور کار خود داریم.» محمودیان به مزایای بازی والیبال و معایب فوتبال هم اشاره ای می کند و می گوید: "بچه ها در فوتبال دائم باید دنبال توپ باشند، که این برخوردها و حالت تهاجمی را در دانش آموز تشدید می کند، اما در والیبال بچه ها توپ را از خود دور می کنند، یعنی حالت تدافعی آنها سرانگشتان و دستها تقویت شده و تمرکز بچه ها هم بیشتر می شود" این مدیر مدرسه اضافه می کند: "البته ورزشهایی چون شطرنج، فوتبال دستی، تیراندازی با دارت و بدمینتون را هم بصورت حرفه ای با بچه ها کار می کنیم" علی محمد جعفری و حسین خالقیان که دانش آموزان سال سوم راهنمایی هستند دوست دارند زنگ ورزش به جای ۲ ساعت در هفته ۴ ساعت باشد تا بتوانند بصورت تخصصی ورزش مورد علاقه خود را یاد بگیرند. عرفان نجات بخش و مهدی خدادادی هم که از دیگر همشاگردیهای مدرسه خواجه نصیر هستند از مسئولان آموزش و پرورش می خواهند به فضا و امکانات مناسب ورزشی در مدارس بیشتر توجه شود. حسین فرهادخانی دانش آموز سال دوم راهنمایی است که در همان مدرسه تحصیل می کند او که زنگ ورزش را خیلی دوست دارد و ورزش را هم یکی از دروس لازم و ضروری برای بچه ها می داند، مشتاقانه به گزارشگر کیهان چنین می گوید: "زنگ ورزش را نباید به بطالت و بیهودگی بگذرانیم یا اینکه فقط در نرمش و چند حرکت ورزشی خلاصه کنیم، بلکه باید ورزش را به صورت حرفه ای در مدرسه یاد بگیریم" وی که مشغول گرم کردن خود برای رفتن به زمین والیبال می باشد، در ادامه می گوید: "اگر مسئولان آموزش و پرورش برای ما دانش آموزان زمین ورزش مناسب درنظر بگیرند، از سلامت جسمی بیشتری برخوردار می شویم، چون نیمی از زنگ ورزش ما برای رفتن به زمین ورزش هدر می رود" هانی عمرانی هم یکی دیگر از دانش آموزانی است که ضمن تایید صحبتهای دوستش به گزارشگر کیهان می گوید: "اگر قرار باشد معلمان به جای زنگ ورزش، درس دیگری را جایگزین کنند، ما خیلی ناراحت می شویم. چون ورزش باعث شادابی و نشاط ما می شود، روزی که ورزش داریم همه بچه ها سرحال و سرزنده هستند و این شادابی تا چند روز در ما تاثیر دارد. به همین دلیل از مسئولان آموزش و پرورش می خواهم زنگ ورزش را بیشتر کنند" خوشبختانه درطی چند سال اخیر توجه به درس ورزش زیاد شده است، اما متاسفانه در برخی مواقع دیده می شود در تعدادی از دبستانها به اندازه لازم به این درس اهمیت داده نمی شود، درحالیکه ضرورت توجه به درس تربیت بدنی در دوره ابتدایی نه تنها کمتر از سایر دوره های تحصیلی نیست، بلکه ضروری هم می باشد.در بعضی از مدارس، برخی از مدیران به هنگام مواجهه با کمبود ساعات آموزشی در دروس مختلف از ساعت ورزش استفاده کرده و دانش آموزان در این ساعت، دروس دیگر را آموزش می بینند که این امر سبب شده عملاً ساعت مصوب آموزش و پرورش را طی نکنند. وی همچنین یکی دیگر از مشکلات دانش آموزان در مدارس را کمبود فضاهای ورزشی عنوان می کند و می گوید: "این کمبود فضاها توسعه و رشد ورزش را در مدارس با رکود مواجه کرده است و آنچه ورزش مدارس را در کنار کمبود فضاهای ورزشی کم رنگ کرده، کمبود نیروی متخصص تربیت بدنی است که در سه مقطع ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان به چشم می خورد" اما در این میان کمبود در مقطع ابتدایی بیشتر چشمگیر است و همین امر یعنی نبود مربی متخصص و غیراصولی ورزش کردن، دانش آموزان دختر و پسر را دچار ناهنجاریهای جسمی، اسکلتی مانند کف پای صاف، پای پرانتزی، پشت گرد و شانه های افتاده کرده است و این ناهنجاریها متاسفانه در بین قشر دختران دانش آموز بیشتر است. در مصاحبه ای که با قایم مقام آموزش و پرورش توسط نویسنده انجام شده چنین اورده شده است: ، قائم مقام وزیر آموزش و پرورش در امور تربیت بدنی و سلامت به چالشهای پیش روی زنگ ورزش در مدارس اشاره می کند و می گوید: "فرهنگ سازی نامناسب، کمبود امکانات ورزشی، فضای محدود و کمبود نیروی انسانی متخصص نیز برخی از این چالشها هستند و با توجه به اینکه ورزش در مدارس باید از مقطع ابتدایی مورد دقت قرار گیرد، اما متاسفانه از سال ۱۳۶۳ اکثر مدارس ما فاقد نیروی متخصص و عملاً ورزش ابتدایی ما تعطیل بود و مربی ورزشی نداشتیم و طبیعی است وقتی این کمبودها وجود داشته باشد زنگ ورزش، عملاً به زنگ تفریح و جایگزین کردن سایر دروس دیگر و جبرانی درمی آید". از قائم مقام وزیر آموزش و پرورش در امور تربیت بدنی سؤال می کنم که برای رفع این مشکل بزرگ چه تدابیر خاصی اندیشیده شده است، می گوید: "در گذشته توجه خاصی از سوی وزیر آموزش و پرورش به امر تربیت بدنی و رفع چالشهای پیش رو صورت گرفته است که مهمترین آنها، جذب ۱۵ هزار معلم ورزش در آموزش و پرورش است" هاشمی در توضیحات بیشتری می گوید: «این تعداد از طریق برگزاری آزمون و با مدرک تخصصی تربیت بدنی وارد سیستم آموزش شده و از اول مهرماه ۹۵ درصد آنها در مدارس ابتدایی سراسر کشور نیز مشغول به کار شدند، بنابراین در حال حاضر با جذب این تعداد و ساماندهی بیش از ۱۸ هزار نیروی سابق در بدنه وزارت آموزش و پرورش، هیچ دغدغه ای به نام کمبود نیروی متخصص نداریم و از نظر کمی مشکلات حل شده است که در مجموع این ۳۳ هزار نیروی متخصص، می توانند به عنوان یک پتانسیل ارزشمند در راستای توسعه و تقویت هرچه بیشتر امر تربیت بدنی و ورزش موفق باشند.» قائم مقام وزیر در امر تربیت بدنی و سلامت در ادامه می گوید: "برای رفع مشکلات و چالشهای کیفی زنگ ورزش هم اقداماتی صورت گرفته و در دستور کار قرار دارد که از جمله می توان به طرح یکسان سازی سیستم آموزشی در مقاطع سنی پایه اول تا پنجم ابتدایی نام برد". علاوه بر اینکه در مقطع ابتدایی مهمترین دوره در زمینه شناسایی استعدادهای ورزشی دانش آموزان و نهادینه شدن روحیه ورزش است، معلم ورزش به فعالیت نمی پردازد و ساعتهای ورزش در این مقطع به سرگرمی و تفریح و بازیهای کلاسی می گذرد و یا دانش آموزان در دسته های چند نفره به بازی فوتبال یا والیبال اقدام می کنند و معلمشان نیز در گوشه ای از حیاط مدرسه تنها نقش ناظر و مراقب را بازی می کند! تربیت بدنی و آموزش رایگان اهمیت ورزش و تربیت بدنی در فرهنگ ملی ایرانیان بر کسی پوشیده نیست ضمن اینکه توجه به ورزش در تمام مکاتب و ادیان بویژه دین مبین اسلام مورد تأکید قرار گرفته است. سیستم آموزش و پرورش وظیفه دارد به ورزش دانش آموزی توجه ویژه ای داشته باشد و طبق اصل سوم قانون اساسی که آموزش و تربیت بدنی باید رایگان باشد، اما متأسفانه مسئولان در این زمینه تخلف کرده و از خانواده ها شهریه دریافت می کنند که همه خلاف قانون است.زندگی ماشینی در عصر حاضر، فضای کوچک و کم آپارتمانها، کمبود سخت افزار در مدارس مثل نداشتن سالن ورزشی و استخر مناسب و مشکلات ساختاری در وزارت آموزش و پرورش برخی از موانع پیش روی معلمان و مدیران در مدارس است.دانش آموز، معلم و برنامه و محتوا سه عنصر اصلی در بحث تعلیم و تربیت است که چنانچه هر یک از این عوامل دچار نقص و یا مشکلی باشد، تمام بدنه و اعضا متضرر می گردند. بازنگری در سیستم تعلیم و تربیت پس از نیازسنجی و استفاده از افراد متخصص در علوم تربیت بدنی تنها راه چاره است.داشتن یک برنامه صدساله برای آموزش و پرورش کشور ضروری است یعنی در هر دوره ۲۰ ساله داشتن برنامه هایی ۵ ساله که مکمل هم باشند لازم و ضروری به نظر می رسد. مدیریت ورزش، خلأ امروز جامعه آمادگی جسمانی به معنای توانایی انجام کارهای روزانه به ویژه کارهای جسمانی بدون خستگی زودهنگام و غیرمعمول است و زمانی می توانیم ادعا کنیم بچه ها و دانش آموزان ما از آمادگی جسمانی لازم برخوردارند که به ورزش، تربیت بدنی و تحرک آنها توجه ویژه ای شود. اما آیا واقعاً دانش آموزان از آمادگی جسمانی کافی برخوردارند و استعدادهای ورزشی آنها از سوی مسئولان آموزش و پرورش شناخته شده است؟ وقتی در مدارس امکانات لازم از جمله زمین استاندارد و وسایل بازی و زمان مناسب در اختیار معلم و دانش آموز نیست چطور می توانیم بگوییم بچه های ما از آمادگی جسمانی برخوردارند و جسمی سالم دارند! دوره ابتدایی از نظر ورزش و تربیت بدنی دوره طلایی یادگیری و ارتقای استعدادهای ورزشی دانش آموزان است و برهمین اساس الزامی شدن آموزش شنا در مدارس ابتدایی یکی از مهمترین راهکارهای احیای زنگ ورزش و اقدامات وزارت آموزش وپرورش دراین امر مهم محسوب می شود.معلمین تربیت بدنی موظفند براساس فرم موجود در کتاب هر ۲ماه یکبار وضعیت جسمی دانش آموزان را به والدین اطلاع دهند و گزارش پیشرفت ورزشی را هم مشخص سازند، و می بینیم چاپ این کتاب در راستای کیفیت بخشی به زنگ ورزش است ضمن اینکه اولیا را هم ملزم می کند همانطور که نسبت به سایر دروس فرزندان خود دغدغه دارند، به سلامت فرزند خود هم توجه داشته باشند. معضل اصلی در ورزش فضای ورزشی است که در این خصوص کمبود زیادی وجود دارد و سرانه فضای ورزشی در ایران پایین تر از حد مطلوب است.سرانه فضای موجود در ایران که یک متر و میانگین جهانی در حد مطلوب ۲متر است و تمام تلاش خود را انجام می دهیم تا این حد را به نقطه مطلوب برسانیم چون دولت نگاه حمایتی به ورزشی دانش آموزی دارد و تصویب پروژه های ورزش نیز موید همین مطلب است. قدمت ۸۰ ساله ورزش درمدارس کشور بیش از ۸۰ دهه از حضور تربیت بدنی در کشور می گذرد و درس ورزش از سال۱۳۰۶ یعنی ۸۰سال قبل به صورت اجباری در مدارس برگزار می شود و طی این مدت با فراز و نشیب های زیادی همراه بود و کم کاستی هایی را با خود به دنبال داشته است، اما با عزم دولت و توجه مسئولان آموزش و پرورش طی یک سال گذشته این درس ضروری از کنج عزلت خارج شده و مورد توجه قرارگرفت.} 2-حجت الله لطیفی در سال 1372 ه.ش به بررسی و ارزشیابی مشکلات کنونی درس تربیت بدنی در قالب پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه تهران انجام شده است.که گزیده ای از آن این چنین می باشد: مقدمه انسان از بدو تولد پيوسته در تلاش است كه به وسيله تربيت ابعاد روحی و جسمی خود به يك زندگی سالم و پر نشاط دست يابد وجهت نيل به اين هدف از فعاليت های بدنی استفاده می نمايد . تربيت بدنی نوعی تربيت است كه به وسيله فعاليتهای بدنی، مجموعه وجود انسان ( جسم و روح ) را مورد تربيت قرار می دهد يا به سخن ديگر « تربيت بدنی » نوعی تربيت و بخشی از تربيت مكتبی است كه جسم او را واسطه قرار می دهد ولی هدف نهایی تنها جسم نيست. حضور تاریخی تربیت بدنی در برنامه های درسی مدارس و سایر نهادهای رسمی و غیر رسمی اجتماعی گویای این حقیقت است که تربیت بدنی آزمون زمان را پشت سر گذارده و به عنوان یک فعالیت آموزشی و پرورشی پذیرفته شده است. درنیمه دوم قرن بیستم شواهد بسیار قوی پزشکی و سایر شواهد علمی در تأئید وجود درس تربیت بدنی به عنوان یک درس اساسی در برنامه درسی مدارس ارائه شد که این شواهد مبانی علمی سنگ زیربنای " فرد فرهیخته در تربیت بدنی " و شرکت منظم مادام العمر در فعالیت های بدنی را تشکیل می دهد.تربیت بدنی آن قدر مهم است که تشکیلات آموزشی،علمی و فرهنگی سازمان ملل ( یونسکو ) در منشور خود در سال 1978 جایگاه آن را به عنوان یکی از " حقوق اساسی بشر " به رسمیت شناخت و خواستار فراهم آوردن برنامه های آموزشی برای آن در سیستم های آموزشی کشورها گردید ( ماده 1 ) و از کشورها خواسته شد تا با اختصاص جایگاه شایسته و مهم در نظام آموزشی، تربیت بدنی و ورزش را ارتقا بخشند ( ماده 2 ). همچنین ماده های 4 و 5 منشور یونسکو بر تأمین نیروی انسانی کافی و متخصص برای درس تربیت بدنی ، برنامه ریزی درسی جامع الاطراف و فراهم آوردن امکانات و ابزارهای لازم برای درس تربیت بدنی و ورزش تأکید دارند.علاوه بر این ها، حمایت پژوهشی ، اطلاع رسانی کافی و حمایت وسایل ارتباط جمعی ، مقامات دولتی و نهادهای تخصصی غیردولتی نیز به صورت یک کوشش هماهنگ در جهت ارتقای درس تربیت بدنی خواسته شده است.( مواد 6 و 8 ).اما علی رغم حضور تاریخی و شواهد فراوان علمی و پذیرش ماهیت تربیت بدنی به عنوان نیاز دانش آموزان و یک فعالیت آموزشی ، تربیت بدنی برای سیاست گزاران در مدارس و بسیاری از کشورها اولویت به شمار نمی آید و به نظر می رسد که این درس در مدارس این گونه کشورها در خطر قرار دارد.درس تربیت بدنی در ایران نیز در طول تاریخ 80ساله خود دستخوش فراز و نشیب های فراوانی شده است. این درس که در بدو قانونی شدن آن در سال 1306 شمسی توسط مجلس شورای ملی سابق روزی یک ساعت در برنامه درسی همه پایه های تحصیلی قرار گرفت همواره با کمبود معلمان متخصص و امکانات فیزیکی و ابزار و وسایل ورزشی و از همه مهمتر کاهش زمان از یک ساعت در روز به دو ساعت در هفته در مدارس رو به رو بوده و علی رغم تلاش هایی که برای تربیت معلم صورت پذیرفته است ،کمبود معلم متخصص هنوز به چشم می خورد.همچنین امکانات فیزیکی و ابزار و وسایل لازم نیز هیچ گاه در حد قابل قبول نبوده است ، اگرچه عواملی مانند ناپایداری بخش مدیریت تربیت بدنی در سطح وزارت آموزش و پرورش از جمله تحولات نگران کننده ای است که هر چند سال یک بار اتفاق می افتد. ورزش به لحاظ اجتماعی و جرم شناسی ابزار مفیدی برای جلوگیری از بسیاری آسیب های اجتماعی در سنین بالاتر است. بسیاری از آسیب هایی که در جامعه رخ می دهد نتیجه تراکم نیازهای پاسخ داده نشده ای است که نوجوان و جوان در خویش احساس می کند. بنابراین اگر محیطی مساعد برای تخلیه انرژی جسمانی و روانی نوجوانان و جوانان فراهم آید می تواند از بسیاری آسیب های اجتماعی جلوگیری کند. تاثیر ورزش بر متغیرهای روان‌ شناختی تحقیقات بسیاری نشان داده است که ورزش علاوه بر اینکه ابزار ارزشمندی برای حفظ سلامت جسمانی است رابطه نزدیکی با سلامت روانی و به ویژه پیشگیری از بروز ناهنجاری‌های روانی دارد. ورزش از اضطراب و افسردگی می‌کاهد، اعتماد به نفس را افزایش می‌دهد و خود پنداره را تقویت می‌کند. در تحقیقی که در دانشگاه اورگان در سال 1995 انجام شد 354 دانشجوی کالج در رابطه با تاثیر ورزش بر افسردگی مورد بررسی قرار گرفتند. ابتدا میزان انجام تمرینات ورزشی در این دانشجویان از حیث شدت و مدت تمرینات در طول سه ماهه قبل از تحقیق مورد بررسی قرار گرفت و دانشجویان بر اساس میزان تمرینات بدنی به سه دسته ورزشکار (میزان فعالیت سه جلسه در هفته)، فعال (میزان فعالیت یک یا دو جلسه در هفته) و غیرفعال (فعالیت کمتر از یکبار در هفته) تقسیم شدند. سپس هر گروه پرسشنامه واحدی را در زمینه افسردگی پاسخ گفتند که شامل 30 سوال بله و خیر بود. آن گروه از دانشجویان که به عنوان گروه ورزشکار شناخته شده بودند کمترین میزان افسردگی را گزارش کردند.در تحقیق دیگری 4 نوجوان 12 تا 18 ساله با تشخیص افسردگی عمده به مدت 65 روز سه بار در هفته و هر بار به مدت یک ساعت تمرینات ورزشی راه رفتن سریع و دویدن را انجام دادند. این نوجوانان قبل از شروع برنامه تمرینی، به پرسشنامه افسردگی بک به عنوان پیش آزمون پاسخ گفته بودند. سپس در روزهای بیست و نهم، پنجاهم و شصت و پنجم مجدداً به پرسشنامه مذکور پاسخ گفتند. نتایج نشان دهنده کاهش افسردگی بود. در تحقیق دیگری که بر روی گروهی از دانشجویان مبتلا به افسردگی متوسط تا خفیف توسط انجام گرفت مشاهده گردید که ورزش در فضای باز می‌تواند افسردگی را به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش دهد. در این تحقیق دانشجویان به طور تصادفی به سه گروه ورزش در فضای باز(aerobic exercise) آرمیدگی و گروه کنترل تقسیم شدند. پس از انجام یک دوره انجام تمرینات مشاهده گردید که ورزش بیشترین تاثیر را در کاهش افسردگی داشته است.( مک کان و هونجر1984 ). البته دانشجویانی که تمرینات آرمیدگی را انجام دادند در قیاس با گروه کنترل میزان افسردگی‌شان تا اندازه ای کاهش یافته بود تأثیر تمرینات یوگا: آزمایشی که در بنیادآزمایشی که در بنیاد کلیولند بر روی 70 نفر از سالمندان بالای 55 سال دارای پرتنشی خفیف تا متوسط انجام شد نشان دهنده تاثیر تمرینات یوگا بر متغیرهای روان‌شناختی است. در این آزمایش سالمندان به طور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند. یک گروه به مدت 12 هفته دو بار در هفته به انجام تمرینات ساده یوگا پرداختند و گروه دیگر در همین مدت به انجام تمرینات ورزشی همراه با موسیقی پرداختند. وضعیت بالینی دو گروه در زمینه‌های اضطراب، افسردگی، پرتنشی، احساس خستگی، عصبانیت و اختلالات خواب قبل و بعد از انجام تمرینات و همچنین 12 هفته بعد از خاتمه تمرینات (به عنوان پیگیری) بررسی گردید نتایج نشان داد که گروهی که تمرینات ساده یوگا را انجام می‌داد در تمام زمینه‌های یاد شده در مقایسه با دیگر گروه تمرینات ورزشی همراه با موسیقی بیشتر بهبود یافته بود. تحقیقی که در جنبش سالمندان آمریکا در فلوریدا بر روی بیش از صد نفر از زنان سالمند انجام گرفت نشان داد که انجام تمرینات یوگا می‌تواند اضطراب، تنش و عصبانیت را کاهش داده و عزت‌نفس را افزایش دهد. در این آزمایش شرکت کنندگان به طریق کاملاً تصادفی در گروه آزمون و گروه شاهد قرار گرفتند. گروه آزمون روزانه 35 دقیقه به انجام تمرینات یوگا می‌پرداختند. برنامه تمرینی آنها شامل تمرینات بدنی و تنفس، آرمیدگی و مراقبه بود. پیش از اجرای آزمایش گروه آزمون و شاهد توسط آزمون‌های مقیاس عزت‌نفس روزنبرگ و پرسشنامه اضطراب استیت تریت مورد ارزیابی قرار گفتند. نتایج نشان داد که گروهی که یوگا تمرین می‌کرد اضطراب کمتر و عزت‌نفس بالاتری نسبت به گروه شاهد داشت. در تحقیقی که بر روی 87 نفر از دانشجویان در دانشگاه ایالتی کنت در آمریکا صورت گرفت دانشجویان را به طور تصادفی به 4 گروه تقسیم نمودند. دو گروه از دانشجویان به ورزش شنا پرداختند و یک گروه حرکات و وضعیت‌های یوگا را تمرین کردند و بر گروه دیگر که به عنوان گروه شاهد در نظر گرفته شده بود هیج متغیر ورزش اعمال نشد. دانشجویان هر چهار گروه قبل و بعد از انجام تمرینات توسط آزمون‌های خلق و شخصیت مورد ارزیابی دقیق قرار گرفتند. نتایج حاصل از تحلیل‌های آماری نشان داد که دانشجویانی که به ورزش‌های شنا و یوگا پرداخته بودند نسبت به گروه شاهد خشم یا تنش افسردگی و پریشانی کمتری داشتند. همچنین دانشجویان پسری که به ورزش یوگا پرداخته بودند در مقایسه با گروه شناگر تنش و خستگی و عصبانیت کمتری داشتند. ظاهراً اثر یوگا و شنا بر دانشجویان دختر تقریباً یکسان بود و تفاوت چشمگیری بین دختران دانشجو که به یوگا و شنا پرداخته بودند مشاهده نگردید.فرضیاتی در تبیین تأثیرات ورزش فرضیه کته کولامین ها: کته کولامین‌ها گروهی از مواد شیمیایی مانند نوراپی‌نفرین، اپی‌نفرین و دوپامین هستند که به عنوان انتقال دهنده شیمیایی عمل می‌کنند. نوراپی نفرین و دوپامین بر یادگیری و حافظه تاثیر می‌گذارند. تمرینات منظم، ترشح این ترکیبات را افزایش داده و مقدار آنها را در پلاسمای خون زیاد می‌کند (کتی و براون، 1966،1973) . بنابراین انجام تمرینات ورزشی به طور منظم می‌تواند از طریق افزایش ترشح انتقال دهنده‌های شیمیایی، موجب تقویت حافظه و تغییرات خلقی شود. تحقیقات بیشتر نشان داد که آهسته دویدن ( Jogging )، راهپیمایی، دوچرخه‌سواری و حرکات موزون نیز مانند راه رفتن سریع موجب بهبود حافظه و زمان واکنش در سالمندان می‌شوند. (اولیف -2000) پژوهشگران همچنین دریافتند که سالمندانی که در یک برنامه تمرینی قدرتی وانعطافی به مدت یک ساعت سه بار در هفته و در طول 4 ماه شرکت کردند عملکردشان در اجرای آزمون‌های حافظه، بهبود یافت. اگر چه این گونه بهبود حافظه بیشتر در سالمندانی که تمرینات هوازی انجام می‌دهند رخ می‌دهد، اما تحقیقات بیشتر نشان داده است که هیچ تمرین ورزشی نسبت به تمرینات ورزشی دیگر از لحاظ تاثیر بر حافظه برتری ندارد. به عبارت دیگر بین ورزش‌های مختلف از حیث تاثیر بر حافظه تفاوت معنی داری مشاهده نمی‌شود. در تحقیقی دیگر، سالمندانی که به تازگی بازنشسته شده بودند و زندگی کم تحرکی را آغاز کرده بودند، در طول 4 سال توسط آزمون‌های شناختی گوناگون مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج بررسی‌ها، نشان داد که توانمندی‌های شناختی این سالمندان از زمان بازنشستگی تا 4 سال بعد از آن به طور فزاینده‌ای کاهش می‌یابد. از سوی دیگر، سالمندانی که پس از بازنشستگی در تمرینات منظم از قبیل راهپیمایی، آهسته دویدن، دوچرخه‌سواری و حرکات موزون شرکت داشتند در نمرات آزمون‌های شناختی آنها در طول 4 سال کاهشی صورت نگرفته بود. (اولیف 2000) در پژوهشی دیگر که در ژاپن انجام گرفت 827 نفر از سالمندان بالای 65 سال در طول یک دوره 7 ساله، مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج حاکی از آن بود سالمندانی که هر روز در تمرینات ورزشی شرکت می‌کنند و همچنین سالمندانی که فعالیت بدنی متوسط تا شدید، قسمتی از کار روزانه آنها را تشکیل می‌دهد در مقایسه با سالمندان کم تحرک‌تر به طور معنی داری کمتر به بیماری آلزایمر مبتلا می‌شوند. در واقع بسیاری از پژوهشگران معتقدند که یک زندگی پرتحرک ممکن است افراد را در برابر ابتلا به بیماری آلزایمر مقاوم سازد. در مطالعه ای که به منظور تبیین علل بهبود حافظه دردر اثر تمرینات ورزشی بر روی موش‌ها انجام گرفت، ابتدا گروهی از موش‌ها به دو دسته تقسیم گردیدند. به یک دسته اجازه داده شد که به طور آزادانه بر روی چرخ گردان بدوند. در مقابل، دسته دیگر هیچ گونه تمرینی انجام نمی‌دادند. وقتی که این دو گروه از لحاظ ساختارهای مغز با یکدیگر مقایسه شدند معلوم شد که در موش‌های دونده‌، سلول‌های بیشتری در ناحیه هیپوکامپ وجود دارد. این ساختاری است که در حافظه و یادگیری نقش تعیین کننده‌ای دارد. پژوهشگران معتقدند که ممکن است فرآیندهای مشابهی در مغز انسان وجود داشته باشد. به عبارت دیگر، تمرینات ورزشی ممکن است موجب تقویت ساختار هیپوکامپ در انسان شوند. دکتر نیکل برکتولد معتقد است که تمرینات ورزشی برای سلامت جسم و روان، به یک اندازه، ضرورت دارد. کشف هیجان انگیزی که صورت گرفته این است که تمرینات ورزشی علاوه بر افزایش جریان خون در مغز، میزان تولید مولکول BDNF را هم افزایش می‌دهند.BDNF نوعی فاکتور رشد است که نرون‌های مغز را در مقابل آسیب و صدمه مقاوم می‌کند و به بقای آنها کمک می‌کند. این مولکول همچنین می‌تواند از تباهی سلولها در اثر بیماری‌های آلزایمر و پارکینسون جلوگیری کند. بر طبق نتایج آزمایش‌هایی که اخیراً در رابطه با تاثیر ورزش بر حافظه انجام شده، افزایش میزان تولید BDNF می‌تواند بر یادگیری و حافظه تاثیر مثبت داشته باشد. بنابراین در نتیجه تمرینات ورزشی، میزان جریان خود در مغز، تعداد سلول‌های مغز در ناحیه هیپوکامپ و ترشح مولکول‌های حفاظتی مانند BDNF افزایش می‌یابد. مجموعه این فرآیندها می‌تواند موجب بهبود حافظه و به تعویق انداختن بیماری آلزایمر شوند.( برکتولد ) انجام تمرینات ورزشی می‌تواند کاهش توانمندی‌های شناختی را که در اثر سالمندی حادث می‌شود به تاخیر اندازد. تمرینات ورزشی با افزایش رشد سلول‌های عصبی و گسترده شدن ارتباطات بین سلولی که برای یادگیری و حافظه ضرورت دارد می‌تواند مغز را جوان و فعال نگهدارند.( کریستیت یافه ) دکتر یافه تأثیرات تمرین بر سلول های عصبی ناشی از افزایش جریان خون در مغز است که منجر به آزاد شدن فاکتورهای رشد می‌شود و می‌تواند از سکته مغزی پیشگیری نماید. از سوی دیگر تمرینات ورزشی می‌تواند مانند برخی ترکیبات دارویی، موجب آزادسازی سروتونین، نوراپی نفرین و دوپامین شود. در یک بررسی طولی، گروهی از زنان بالای 65 سال را به مدت 8 سال و با در نظر گرفتن میزان فعالیت جسمانی آنان (از قبیل دویدن، دوچرخه‌سواری، باغبانی و پیاده به خرید رفتن) مورد مطالعه قرار داد. پس از انجام آزمون‌های شناختی حافظه، جهت‌یابی، محاسبات عددی، بیان و توجه و با کنترل سایر عوامل دخیل در سلامتی مانند آموزش، جایگاه اجتماعی، سلامتی عمومی، افسردگی و سیگار کشیدن معلوم شد که تمرینات بدنی تاثیر مستقیمی بر کارکردهای شناختی دارند. زن‌هایی که بیشتر در فعالیت‌ها مشارکت داشتند به طرز معنی‌داری کمتر به اختلال در توانمندنی‌های ذهنی دچار شده بودند. بر طبق یافته های انجمن علم عصب نگرآمریکا که بر اساس آزمایش بر روی موش‌ها بدست آمده‌اند، تمرینات ورزشی می‌تواند در بهبود طیف وسیعی از بیماری‌ها موثر باشد. ظاهراً بهبود بسیاری از بیماری‌های دستگاه عصبی بر اثر تکثیر مجدد سلول‌های مغز صورت می‌گیرد. قبلاً تصور می‌شد که مغز، ساخت سلول‌های جدید را خیلی زود در جریان رشد متوقف می‌کند، اما در سال‌های اخیر پژوهشگران شواهد روشنی یافته‌اند که نشان می‌دهد مغز به تولید سلول‌های جدید در طول حیات خود ادامه می‌دهد البته حتی بدون رشد نرون‌های جدید هم ممکن است ساختار مغز به دو طریق تغییر کند، زیرا سلول‌های گلیا که در تغذیه نرون‌ها و دفع مواد زاید و سمی نقش دارند می‌توانند تکثیر شوند و انشعابات دندریتی نرون‌ها هم می‌تواند رشد کرده و افزایش یابد. (کالات- 1375)تمرینات ورزشی موجب تکثیر سلول‌های مغز بویژه در ناحیه هیپوکامپ می‌شود. این ساختار در انتقال اطلاعات از حافظه کوتاه مدت به بلند مدت دخالت دارد. در آزمایش‌هایش که بر روی موش‌ها انجام گرفت معلوم گردید که موش‌هایی که بر روی چرخ‌گردان، مسافتی معادل 4 تا 6 مایل در روز می‌دویدند، تعداد نرون‌های هیپوکامپ در مغزشان شدیداً افزایش می‌یافت. اما موش‌هایی که از دویدن محروم بودند در مغزشان تغییری مشاهده نشد. موش‌های دونده همچنین، در یادگیری ماز (مسیر پر پیچ و خم)، مهارت بیشتری از خود نشان می‌دادند. جالب این است که حتی موش‌های دونده، از تیره‌ای از موش‌ها انتخاب می‌شدند که بطور ارثی در یادگیری ضعیف بودند ولی باز هم دویدن توان یادگیری آن‌ها را افزایش می‌داد. همچنین مشاهده گردید که دویدن از افت عملکرد ناشی از سالمندی در یادگیری پیشگیری می‌کند. (یافه-2001) ظاهراً مطلوب یا نامطلوب بودن تمرینات، برای آزمودنی می‌تواند در میزان تاثیر آنها بر مغز نقش عمده‌ای داشته باشد. وقتی گروهی از موش‌ها به جای دویدن، به شنا کردن پرداختند هیچ گونه تغییری در توانایی یادگیری و حافظه آنها مشاهده نگردید. شاید از آنجایی که جوندگان به شنا کردن علاقه‌ای ندارند. فشار روانی ناشی از شنای اجباری مانع از هر گونه تغییر مفیدی در مغز موش‌ها و توانایی یادگیری و حافظه آنان شده بود (یافه- 2001). محیط‌های چالش برانگیز که شامل سه عامل موقعیت‌های یادگیری فشرده، تعامل‌های اجتماعی و فعالیت‌های فیزیکی هستند نقش مهمی در افزایش تعداد سلول‌های مغز در جانداران مختلف و حتی در انسان دارند. - انرژی برای یادگیری اگرچه مغز انسان بالغ فقط دو درصد از وزن بدن او را تشكيل می دهد، ولی به تنهايی بيست درصد از انرژی جسمانی را مصرف می كند .انرژی مصرفی مغز از طريق خون پراكسيژن تدارك می شود ،اكسيژن مصرفی مورد نياز از طريق شش ها تامين می گردد.مغز انسان در هر ساعت به گردش 8 گالن خون يا در هر روز تقريباً 200 گالن (800 تا 600ليتر) خون نياز دارد. توازن الكترونيكی مناسب برای كاركرد مغز از طريق آب بدن به دست می آيد. برای حصول اين توازن ،هر فرد بالغ بايد 6 تا 12 ليوان آب بنوشد. از دست دادن آب بدن درطول ساعات حضور دانش آموزان در كلاس درس عاملی برای آسيب های يادگيری ،تنبلی و بی حالی است. ( هانافورد1995) عامل حياتی ديگر برای كاركرد مطلوب مغز،اكسيژن است. بدون هوای تازه، نمی توان انتظار داشت كه مغز كاركرد بهينه ای داشته باشد. از اين رو،طراحی ساختمان مدارس و در پيش بينی تسهيلات و تجهيزات مدارس ،نبايد تامين هوای تازه كلاس های درس مورد غفلت قرار گيرد. هنگام يادگيری ،سلول های مغز- نرون ها- اطلاعات را تقريباً با سرعتی بيش از 300 كيلومتر در ساعت انتقال داده يا مورد تبادل قرار می دهند.هر نرون می تواند هزاران سيگنال يا علامت را از ساير منابع نرونی ،بدون آن كه با آن ها ارتباط فيزيكی داشته باشد ،دريافت كند.نرون ها،پيام ها را بيشتر به صورت شيميايی تبادل می كنند(جنسن 1998 ). انرژی لازم برای فعاليت نرونی ،انرژی الكتريكی و شيميايی است .ماهيت عمل نرون ها، مغز را به يك پردازشگر الكترو- شيميايی تبديل كرده است .الگوی يادگيری مغز از زمان تولد و بنا به ديدگاهی عمر از دوره جنينی آغاز می شود .شيوه پاسخ وی و سازگاری فرد با محيط، نحوه زيست و يادگيری مغز را تعيين مي كند.الگوی يادگيری پايه گذاری شده را فرو بريزد .مدارس ،يكی از مراكز عمده برای ايجاد تغيير در الگو های يادگيری دانش آموزان هستند. بازی ، ورزش ،تجربيات عملی و انواع فعاليت های چالش برانگيز منبع اصلي يادگيری هستند. با اين همه ، هنوز مدارس بر خلاف الگو های يادگيری دانش آموزان طراحی می شوند . برای نمونه ،استخر شنا از محيط های محرك و چالش برانگيز برای كودكان ابتدايی و راهنمايی اند،ولی مدارس به ندرت به آن دسترسی دارند. - اهمیت و نقش ورزش در تسریع روند یادگیری هر دانش آموزی بارها و بارها در سالن های ورزشی دیوار حیاط و راهروی مدارس، انواع رسانه های گروهی ، کتاب ها و نشریات با عبارات " عقل سالم در بدن سالم است " مواجه می شود. با این حال عده کمی از نوجوانان و جوانان حقیقت و معنای اصلی این جمله را عملاً در زندگی خود به کار می گیرند و اغلب آن ها در برنامه های روزانه درس و ورزش را همراه هم تنظیم نمی کنند. متأسفانه در کشور ما درس و ورزش به ندرت با یکدیگر توأم می شوند.اغلب آن ها که به پرورش نیروی بدنی خود همت گماشته اند از پرداختن به قدرت فکری خویش غافلند و بیشتر دانش آموزان مستعد و پرتلاش نیز که مدام به مطالعه و کار فکری مشغولند از نظر بدنی در حد بسیار ضعیفی قرار دارند که این خود نیمی از تلاش شبانه روزی آن ها را هدر می دهد. سلول های مغزی برای فعالیت خود به 25درصد از کل انرژی مورد استفاده بدن نیاز دارند. آیا این انرژی تنها به وسیله تغذیه و استراحت – به صورتی که در بین دانش آموزان رایج است – تأمین می شود؟ غذا خوردن با عجله شایع بین دانش آموزان بدون تحرک جسمی لازم، حتی اگر با استراحت کافی هم همراه باشد نمی تواند تأثیر کاملی در رساندن ماده و انرژی مورد نیاز بدن داشته باشد.در صورت نبودن برنامه ریزی صحیح برای انجام حرکات ورزشی روزانه ، مغز انرژی کافی در اختیار ندارد زیرا تلاشی تلاشی برای به جریان انداختن و تنظیم و گستردن انرژی به تناسب نیاز هر قسمت از بدن- خصوصاً مغز – صورت نگرفته است. علاوه بر این کم تحرکی و رخوت جسمی از آن، تأثیر مستقیم بر روی روح و روان و اعصاب دارد و ذهن را نیز به سمت خستگی و ناتوانی هدایت می کند که نتیجه همه اینها بالقوه ماندن بسیاری از قابلیت های ذهنی و استعدادهای محصلان در یاگیری است. اغلب اوقات دانش آموزان خمود و بی حوصله و با اکراه به سوی انبوه کتاب هایشان می روند و سعی می کنند خلل همیشگی ناشی از عدم تحرک بدنی را با فشار آوردن های بی مورد به ذهن و انواع و اقسام روش های یادگیری جبران کنند در حالی که راه بسیار ساده تر و سالم تری مانند ورزش می توانند علاوه بر سلامت،نشاط و افزایش فعالیت ذهنی،شور و اشتیاق آنان را نسبت به درس خواندن تضمین کند.برای اینکه مغز به خوبی از عهده یادگیری و حفظ مطالب درسی برآید،علاوه بر رساندن مواد غذایی و انرژی کافی باید از خونی پاک و غنی از اکسیژن تغذیه شود.بدین منظور باید شش ها کاملاً از هوا پر و خالی شوند بنابراین دانش آموزان باید ریه های خود را نیز نیرومند کنند و این کار نیز به وسیله ورزش میسر است. هر حرکت ورزشی خواص و نتایج خاص خود را دارد و این گونه نیست که ورزش فقط ماهیچه ها را قوی کند. معلمین ورزش در مدارس باید خواص هر حرکت را نیز به محصلین خود آموزش دهند تا آن ها با آگاهی کامل از نتایج سودمند ورزش بهره مند شوند.در ضمن برای رساندن اکسیژن کافی به سلول های مغزی دانش آموزان باید یاد بگیرند که صحیح و اصولی تنفس کنند و با عادت دادن شش ها به نحوه مطلوب بازده تنفسی خود را افزایش دهند. بنابراین بهتر آن است که محصلان خود به فکر تنظیم فعالیت های ذهنی و جسمی خویش باشند و با تصمیم گیری و به کار بستن اراده ، روی آوردن به ورزش و توأم کردن آن با تحصیل از سنگینی بار مشکلاتی که بر روح و ذهنشان انباشته اند بکاهند و به تجربه عینی دریابند که در صورت هماهنگ کردن این دو با صرف همان وقت و همان کار ذهنی در عرصه یادگیری به نتایجی چند برابر مطلوب تر از قبل دست خواهند یافت و در نهایت با ذهنی بازتر و بسیار راحت تر از استعدادهای خود بهره برداری خواهند کرد. - فعالیت های جسمانی و افزایش عملکرد تحصیلی برای رشد كاركردهای مغزی، فعاليت جسمانی بسيار حائز اهميت است. فعالیتهايی چون دويدن ،پريدن،جهيدن ،شنا كردن سبب تقويت عقده های پايه ،مخچه و جسم پينه ای می شود. ورزش و تمرين بدنی ،اكسيژن زيادی را به مغز می رساند و بر ميزان ارتباط بين نرونی می افزايد(1980Palmer-1995Brink ). یادگیری از طريق پياده روی ،حركات كششی ،رقص و سایر فعاليت های جسمانی ارتقاء يافته و تقويت می گردد.( جنسن 1998 ) يافته های يك پژوهش علوم تربيتی حاكی از آن است كه ورزش عملكرد تحصیلی دانش آموزان را افزايش می دهد. با توجه دقيق تر به نتايج این تحقيق می توان نتيجه گرفت كه صرف وقت بيشتر برای ورزش نه تنها هيچ گونه اثر سويی بر عملكرد تحصیلی و هوش نداشته است، بلكه در بيشتر موارد باعث عملكرد تحصیلی بهتر دانش آموزان نيز شده است.(از ذکر جزییات معذورم) - جايگاه تربيت بدنی دوره ابتدايی در جهان معاصر بايد دانست كه تربيت بدنی در مدارس ابتدایی مفهوم بازی به شكل آزاد يا حكم ساعت تنفس بين دو كلاس را ندارد. كلاس درس تربيت بدنی، حكم آزمايشگاهی را دارد كه در طی آن، كودك با وظيفه مهم فراگيری حركت و يادگيری از طريق حركت درگير می شود. شادی، تنوع و سرگرمی محصول فرعی يك درس تربيت بدنی خوب است. معنای واژه تعليم و تربيت هدايت به جلو است. تربيت بدنی آن جز از فرآيند تعليم و تربيت است كه درآن هم تربيت بدن و هم تربيت ازطريق بدن، مطرح است. - اهداف درس تربيت بدنی در برنامه ی درسی تربيت بدنی، جهت گيری اساسی ياددهی- يادگيری، كسب و حفظ سلامتی برای دانش آموزان است. برنامه درسی تربيت بدنی بايد به دانش آموزان آگاهی های لازم را جهت حفظ سلامت خود در آينده، بدون كمك ديگران، بدهد. از جمله اين آگاهی ها انجام صحيح حركات پايه- يعنی راه رفتن، دويدن، پريدن، با پرش رفتن، با جهش رفتن، ... منتقل شود. از جمله اهداف ديگر تربيت بدني آمادگی جسمانی دانش آموزان همچون استقامت عمومی انعطاف پذيری و قدرت می باشد كه در سلامت جسمی و حركتی فرد عامل تعيين می باشد. هدف سوم تربيت بدنی ارتباط تنگاتنگ بين ورزش و تغذيه می شود. دانش آموزان با زمان دقيق صرف غذا، نقش آب و مايعات آشنا خواهند شد.در كنار اين اهداف، هدفهای اجتماعی، شناختی و عاطفی و روانی به آسانی در درس تربيت بدنی بدست می آيند. - کمبود فضای تحرک و دبیر ورزش در مدارسمهم ترین مشکل موجود در زمینه بسط ورزش در آموزشگاه ها کمبود دبیر ورزش است و با توجه به وجود دو ساعت درس تربیت بدنی با کمبود 30هزار دبیر ورزش در کشور روبه رو هستیم. ( سید غلامرضا کمانه ) در صورتی که درس تربیت بدنی درس زندگی است و باید استمرار داشته باشد. سرانه فضای ورزش دانش آموزی کشور 18صدم مترمربع است که شش صدم آن مربوط به فضای سرپوشیده و 12صدم آن فضای روباز است. تا زمانی که ساختار ورزش در مدارس درست و وسیع و منطقی نشود ، نمی توان به حل ریشه ای این گونه مسائل امید بست.ورزش در مدارس هیچ گاه آن قدر جدی گرفته نشده که نمره آن در کارنامه دانش آموزان تفاوتی سرنوشت ساز را ایجاد کند و با این که نباید متوقع بود که اگر یک دانش آموز قادر به کسب نمره لازم در ورزش نشد باید مردود و از صعود به کلاس بعدی باز بماند اما به هر حال باید ورزش در آموزشگاه ها را از حالت دلبخواهی و باری به هر جهت فعلی خارج ساخت و به آن نظم و کلاس و برنامه داد و به تحرکات دائمی و هدفمند در این خصوص دست زد. با این حال وقتی سرانه فضای ورزشی دانش آموزی کشوری فقط 18صدم متر مربع است و شش صدم آن نیز به سالن های سرپوشیده مربوط می شود بدیهی است که در نیل به اهداف فوق وقفه بیافتد و مشکل ایجاد شود و زمانی که وسایل اولیه نباشد طبیعی است که نمی شود بچه های دوستدار ورزش را به صحنه آورد و آن ها را طوری ورزشکار بار آورد که جامعه سالم تری برای سال های آینده به وجود آید. اینک که سرمای شدید زمستانی بر استان های شمالی و مرکزی کشور حاکم است ، بدیهی است که برای بچه ها ورزش کردن در محیط مدارس سخت تر و محدودتر باشد زیرا سالن های چندانی نیست که بتوان بچه ها را به ان منتقل کرد و از آن ها خواست که مثلاً در گرما و با هوای معتدل داخل سالن ها تمرین کنند.در نتیجه بچه ها در فصل تحصیلی 9 ماهه کشور ، گاه از اجرای اولیه ورزش ها محروم اند و وقتی هم که هوا خوب است ، وسیله و جا و به دلیل کثرت سایر درس ها وقت برای این کار ندارند و فضای ورزش تحرک در برخی مدارس به قدری محدود است که اصولاً نمی توان ورزش کرد.البته کمبود 20هزار دبیر ورزش برای کشوری با بیش از 25 میلیون فرد زیر 25 سال در میان جمعیت 75 میلیونی اش رقم چشمگیری است که باعث می شود هر تحرکی در آموزشگاه ها دلبخواهی باشد و به ثمر نرسد.} 3-دکتر عباس علی گاینی در سال 1372 ه.ش به بررسی مشکلات موجود در تربیت بدنی مدارس سراسر کشور پرداخته –طرح مصوب 14 شورای تحقیقات وزارت آموزش و پرورش: نگاهي به وضعيت درس تربيت بدني در مدارس تعليم و تربيت هر جامعه اي بر پايه اي اصول و اعتقادات و ارزشهاي مورد قبول و فرهنگ آن جامعه استوار است نظام آموزش و پرورش ايران كه تحت تأثير فرهنگ اسلامي است، بايد به تمام زمينه هايي كه مورد نظر اسلام است. توجه داشته باشد. هدف آموزش و پرورش ، تعليم و تربيت افراد بشر است و با توجه به ابزاري كه در اختيار دارد، سعي مي كند دگرگوني هاي مطلوبي در افراد ايجاد نمايد، استعداد هاي آنان را شكوفا سازد و انسان را به سرحد كمال برساند . درس تربيت بدني از دروسي است كه در اين راه كمك زيادي به دانش آموزان مي نمايد و براي سريعتر و بهتر طي كردن اين مسير، بهترين وسيله است. پس چرا در كشوري كه مكتب آن اسلام است- اسلام كه از هر نظر كامل و داراي دستورات مختلف درابعاد گوناگون زندگي مي باشد، وضعيت تربيت بدني بايد اين گونه نامطلوب باشد ؟ برچه اساسي تربيت بدني درمدارس ابتدايي به بهانه هاي مختلف تعطيل مي شود؟ مگر نه اين كه تحقيقات انجام شده همواره هشدار مي دهند كه بايد به فعاليت هاي حركتي كودكان توجه ي لازم بشود و فرصتهاي حركتي از آنان سلب نگردد؟ مگر نه اين كه بهترين فرصت براي يادگيري مهارتهاي بنيادي و تمرين فعاليت هاي مقدماتي رشته هاي ورزشي، همين سنين ابتدايي است؟ چگونه است كه بدون نظر خواهي از متخصصين و كارشناسان اداره كل تربيت بدني وزارت آموزش و پرورش ، معلم خاص ورزش را از مدارس حذف مي كنند؟ پس مي توان با ارائه و پياده كردن يك برنامه اصولي ومنطقي توان استعداد موجود در مدارس را شكوفا نمود و از قوه به فعل تبديل كرد تا از پشتوانه خوبي براي ورزش كشور بهرمنده شد. از سال هاي اخير درس تربيت بدني با توجه به گستره عوامل مؤثر بر آن، رشته اي سوال برانگيز و قابل توجه گرديده است و به اعتقاد بسياري از متخصصان پايه و اساس ورزش هر كشور از تربيت بدني و ورزش مدارس شكل مي گيرد. - ارتباط آموزش حركات بدنی با برنامه های تربيت بدنی مدارس در آموزش حركات تربيت بدنی كودكان با چگونگی و چرايی حركات بدن خود آشنا می شوند. از جمله اهداف اساسی آموزش حركات، كمك به كودكان است تا از طريق الگوهای حركتی فعال، به توانايی های بدنی خود پی می برند. مهمترين كمك مربی در برنامه ريزی حركات بدنی كودكان، آن است كه كودك اصول و مبنای حركات را ياد بگيرد و در زمان های مختلف و در شكل های متفاوت آن ها را اجرا كند و يا مسائل رقابتی را برای كودكان ترتیب دهد و با ارائه تمرينهای متناسب با قابليتها و سطح تواناييهای هر كودك خاص آن ها را در حل مسائل، كمك كنند: در واقع آموزش حركات بدنی در برنامه های تربيت بدنی نقش جايگزينی ندارد، بلكه می تواند كامل كننده آن باشد. برای مثال اگر كودكی در فعاليتهايی كه نياز به شروع و توقف كردن، چرخيدن و حركت به طريقی خاص دارد، مشكل داشته باشد، فعاليتهای حركتی می تواند توانايی در اين جهت بالا ببرد. برنامه ريزی در جهت شكل دهی برنامه های ورزشی- حركتی آموزش حركات بدنی و مورد علاقه كودكان نه تنها برای رشد همه جانبه بلكه برای كاهش رفتارهای تخريبی كودكان در مدرسه و محيط های ديگر نيز موثر است. - ورزش و نقش آن در سلامت روان ناراحتی های جسمانی ، اختلالات روانی را به همراه داشته و برعكس. نكته برجسته درتقویت قوای جسمانی،حفظ روان سالم می باشد. پسرانی كه از نظر قوای جسمانی ضعیف می باشند علاوه بر ضعف جسمانی دارای مشكلات روانی مانند احساس حقارت و عدم توانائی تطبیق خود با دیگران می باشند. دانش آموزان ورزشكار دارای صفات ممتاز رفتاری چون رهبری، تحركهای اجتماعی حس ارزشهای فردی و اجتماعی، عدم شك و تردید در خود عدم بهانه جوئی و نتیجتاً رشد اجتماعی بیشتر می باشد. تحقیقات بسیاری نشان داده است که ورزش علاوه بر اینکه ابزار ارزشمندی برای حفظ سلامت جسمانی است رابطه نزدیکی با سلامت روانی و به ویژه پیشگیری از بروز ناهنجاری‌های روانی دارد. ورزش از اضطراب و افسردگی می‌کاهد و اعتماد به نفس را افزایش می دهد. ورزش به ویژه در سنین کودکی و نوجوانی مفر سالمی برای آزاد کردن انرژی‌های اندوخته شده است و این خود بسیار لذت‌بخش و آرامش‌دهنده است. به گفته جامعه شناسی JeffreyThomas که مطالعاتی پیرامون تأثیر شرکت جستن در فعالیت های ورزشی بر دانش آموزان مقاطع ابتدایی و راهنمایی انجام داده است، جوانان، صرف نظر از نژاد و جنسیت آن ها، از شرکت در برنامه های ورزشی مناسب بهره ی زیادی می برند. مهمترين كمك مربی در برنامه های حركات بدنی كودكان ايجاد جوی است كه در آن كودك اصول حركات راياد بگيرد و فرصت های متنوع برای كاوش درشكلهای مختلف حركات را پيدا كند. در مورد ايجاد زمين های ورزشی در فضای باز، اولاً بايد حداقل مساحت را نسبت به تعداد دانش آموزان در نظر گرفت. ثانياً دقت شود كه سطح زمين صاف و بدون پستی و بلندی باشد. - تنظیم ساعت زنگ ورزش با نیازهای دانش آموزان زنگ ورزش ، زمان بروز خلاقیت کودکان است. کودک با حضور در ساعت ورزش علاوه بر تقویت بعد جسمانی به بازی ، تفریح ، پرورش روحیه تعاون و همکاری و.. می پردازد ولی ساعت زنگ ورزش در مدارس ایران با اولویت های اصلی نیازهای دانش آموزان تنظیم نشده است.در تحقیق زیر به مقایسه اولویت های نیازهای جسمانی ، مهارتی ، شناختی و عاطفی دانش آموزان در درس تربیت بدنی و ورزش مدارس پرداخته شده است مشکلات زنگ تربيت بدني در مدارس هر دانش آموز ايراني فقط 16 سانتي متر فضاي ورزشي براي ورزش وتحرك در اختيار دارد. دامنه اين فضا بسيار محدود ترو تنگ تر از تقلا و تحرك لازم براي يك كودك يا نوجوان در اوج سال هاي رشد و شكوفايي است. چارچوبي كه حداقل بايد تا يك متر مربع استاندار فضاي ورزشي مورد نياز جا باز كند . اما مساله ورزش دانش آموزي تنها در كمبود استانداردهاي لازم خلاصه نمي شود. مفهومي به نام زنگ ورزش در مدرسه ها، از ديرباز با تصويري از يك زنگ اضافه در خوش بينانه ترين حالت، جست و خيزي در حياط مدرسه و عموماً انجام تكاليف باقي مانده ، زنگ فراغت ودردو دل به ويژه ، در كلاسهاي دخترانه بوده است. وگاهي مجالي براي توفيق تعطيلي كلاس. اين همه در حالي است كه سنگ بناي ورزش، سلامتي ،تحرك و شادابي از همين سالهاي پايه آموزشي تا بالا ادامه مي يابد. شايد از همين روست كه ورزشي چون شنا در اكثر دبستانهاي پيشرفته اجباري است. در حقيقت مدارس، زيربناي اصلي تحرك و شادابي جامعه تا ليست مدالهاي المپيك و قهرماني هستند. اهميت بهبود وارتقاي ورزش مدارس هنگامي بيشتر مشخص مي شود كه بدانيم زير مجموعه چنين مسأله اي 18 ميليون دانش آموز از سنين 7 تا 18 سال هستند. فقر حركتي ، اضافه وزن، ضعف و كم بينه گي، كوتاهي قد وحتي نارسايي يادگيري همگي از كم تحركي و عدم توجه به ورزش ناشي مي شود. اهميت تربيت بدني در مدارس به دو مسأله بر ميگردد. نخست در بطن يك نظام آموزشي هر دانش آموز نيازمند باروري و تقويت قواي بدني تا خلاقه خود است. در حقيقت تحرك، ضامن سلامتي و آموختن بهتر است، از سوی دیگرورزش دانش آموزی زير بناي استانداردهاي كيفي، نسلي است كه در آستانه ورود به جامعه است، چنين نگاه فراگيري هر چند بيشتر از ضرورت همان زنگ دو ساعته ورزش در مدارس خبر مي دهد. همين دوساعت را مي توان به بطالت گذراند و يا مي توان حداكثر استفاده و كارايي را داشته باشد. در حقيقت مدرسه يك تكليف نيست، مدرسه كانوني براي پرورش قواي جسمي و روحي نسل آينده است. اما سوي ديگر قضيه ، بعد سخت افزاري ورزش مدارس است. اختصاص بودجه و امكانات وبرنامه ريزي ورزش مدارس يكي از نكات اساسي بهبود گسترش تربيت بدني مدارس است. با اين حال كل اعتبار ورزش مدارس در 3 سال گذشته 18 ميليارد تومان بوده است. 4-مجید کاشف و حسین مجتهدی در سال 1368 با عنوان بررسی وضعیت جاری ورزش مدارس و شناخت تنگناهای ان ،در تهران واحد پژوهش و تحقیق و برنامه ریزی اداره ی کل تربیت بدنی آموزش و پرورش تهران: {هم اكنون 140 هزار مدرسه در سطح كشور داريم وهر مدرسه نيازمند يك نيروي تمام وقت در بخش تربيت بدني است. اما در حال حاضر 36 هزار مربي ومعاون پرورشي در مدارس مشغول به كارند كه بر اين اساس به 90 هزار مربي ديگر نياز است. در حقيقت كمبود مربي به عنوان يكي از چالش هاي اصلي در تحقق افزايش ساعات درس تربيت بدني عنوان مي شود. به نظر مي رسد فقر حركتي دانش آموزان و محدود بودن فضا امري است كه در آموزش و پرورش به آن اذعان مي شود. از همين روست كه معاون تربيت بدني اين وزارتخانه تأكيد مي كند ،كه نياز شديد دانش آموزان به جنب و جوش و فعاليت بدني دليلي بر جذب نيروهاي متخصص تربيت بدني است. اين درحالي است كه 26 هزار فارغ التحصيل دوره هاي كارداني و كارشناسي تربيت بدني در سطح كشور وجود دارند اما مجوز جذب آنان به عنوان معلم ورزش در مدارس داده نشده است. در حالي كه در برنامه چهارم توسعه ساخت دو هزار سالن ورزشي روباز و سرپوشيده در مداس كشورپيش بيني شده است، مدارس كشور با محدوديت شديد فضاي ورزشي درگيرهستند. اين در حالي است كه در صورت عدم اختصاص اعتبارات لازم براي ارتقاي سرانه فضاي ورزشي سر پوشيده و سرباز مدارس، اين طرح ناكام مي ماند. كارشناس مسئول توسعه و تجهيز فضاهاي ورزشي( جعفري، حسين)با اشاره به سرانه 16 سانتي متري فضاهاي ورزشي دانش آموزان مي گويد: « 11 سانتي متر از اين فضاها، روبازو باقي آن فضاي سرپوشيده است كه در كل تا پايان برنامه توسعه چهارم بايد به يك متر مربع برسد. در مداس ابتدايي 10 كلاسه به بالا و مدارس راهنمايي و متوسطه شش كلاسه بايد فضاهاي سرپوشيده ورزشي وجود داشته باشد. همچنين مدارسي كه داراي مساحت 18 در 40 متر مربع باشند، باید چمن مصنوعي ورزشي كشت شود. » هم اكنون 1200 سالن سرپوشيده ورزشي دانش آموزي وجود دارد كه با توجه به جمعيت دانش آموزان كافي نيست. از سويي سرانه اي كه اشاره شد در استانهاي مختلف نيز متفاوت است. بعنوان نمونه مدارس كهكيلويه و بوير احمد داراي سرانه 5 سانتي متر مربع است كه 11 سانتي متر كم تر از متوسط كشور است و يا در استان قزوين ، 240 هزار دانش آموز اين استان فقط 9 هزار متر فضاي پوشيده و 14 هزار متر مربع به فضاي باز دسترسي دارند كه اين جا نيز سرانه فضاي ورزشي براي هر يك از آنها فقط 5 سانتي متر است. راهكارها و توصيه هايي براي بهينه كردن ساعات درس تربيت بدني مربيان و معلمان تربيت بدني ، از طريق كلاسهاي تئوري در مدرسه ها ، تأثير عوامل ساختاري و فيزيولوژيكي را براي انجام كارهاي روزمره و اجراي بهتر مهارتهاي ورزشي براي دانش آموزان شرح دهند. با توجه به كمبود امكانات ورزشي در اغلب مدرسه ها ي كشور، معلمان و مربيان تربيت بدني مي توانند به منظور بهبود كيفيت و بازدهي كلاسهاي خود از ابزار و وسايل ابداعي براي فعاليت ورزشي دانش آموزان استفاده كنند و در همين راستا نيز فايده هاي فعاليت هاي بدني را براي آنها باز گو كنند. معلمان بايد با شناسايي مقدمات و پيش نيازهاي هر رشته ي ورزشي، به امر استعداديابي مبادرت ورزند و با سوق دادن دانش آموزان مستعد به رشته هاي ورزشي مورد علاقه شان، موجبات تبلور و شكوفايي جسمي و رواني آنها را در سطوح بالاتر فراهم سازند. معلمان تربيت بدني بايد كلاس را به مكاني تبديل كنند كه نه تنها دانش آموزان در آن به يادگيري مهارتهاي پايه مشغول شوند، بلكه به اين اعتقاد قلبي دست پيدا كنند كه فعاليت هاي حركتي ، بخشي از زندگي روزانه ي آنها هستند. براي كودكان با توانايي های پايين، كلاسهاي آموزش مقدماتي رشته هاي ورزشي گوناگون برگزار مي شود. از موسيقي براي شروع و توقف فعاليت ها استفاده كنيد. برنامه ها را بر اساس ايمني، موفقيت و شركت تمام فراگير ان در هر طرح درس كلاسي تنظيم كنيد. انتظار رفتار محترمانه را داشته باشيد. رفتار هايي را بپذيريد و پيشرفت دهيد كه زبان مثبت ، تعاون و تشويق د رآنها ديده مي شوند. مقررات كلاس را به حداقل برسانيد وبه شكل رفتارهاي مثبت، به زبان ساده بنويسيد و روي ديوارها نصب كنيد. برنامه هاي آموزشي را مبتني بر استانداردهايي طراحي كنيد كه همگاني هستند، به طوري كه جو كلاس آموزشي، مسابقه اي نشود وبر اساس هدفهاي فردي و بهترين وضعيت فردي دانش آموزان شكل بگيرد. روش يادگيري معقولي را براي رشد مهارت ، درك مفاهيم حركتي و انجام فعاليتي كه از لحاظ رشدي متناسب با سن بچه ها هستند ، انتخاب كنيد. پوستر هایی با تصوير هاي زير نويس دار از فعاليت هاي بدني براي كلاس ها تهيه کنید. مربي بايد فرصتي را فراهم كند تا همه ي دانش آموزان در فعاليت ها وبرنامه هاي ورزشي شركت عملي داشته باشند. ضمن گروهبندي دانش آموزان ، وسايل ورزشي كافي دراختيار داشته باشيد تا كسي يا گروهي منتظر نوبت نباشد و بيكار نايستد و انرژي آنان بيهوده تلف نشود. فرصت دادن به كودكان براي پرداختن به فعاليت هاي ابتكاري وابداعي و پرورش خلاقيت در آنان. بايد پاره اي از وقت كلاس صرف ارزشهاي اجتماعي كودكان شود و مربي بايد بداند كه هركودك و نو آموز مطابق يا در حدود استعداد خود مي تواند فعاليت كند. ايمني و حفظ بهداشت ، خود به خود به دست نمي آيد و بايد ضمن تعليمات هر رشته ورزشي ، مقررات ايمني آن نيز تعليم داده شود. و پس از ياد دادن مقررات ايمني و بهداشتي رشته هاي ورزشي بر مربيان لازم است كه بر اجراي صحيح وكامل آن نظارت كنند تا همه ي افراد تمامي توصيه ها را بدون كم و كاست رعايت كنند. از آن جا كه يكي از هدفهاي مهم تربيت بدني تقويت و نيرومندي جسمي جوانان است،مدرسه بايد به موضوع تربيت بدني در برنامه ي كلي آموزش و پرورش جوانان، توجه خاص مبذول دارد. چرا كه سلامت بدن افراد از نظر ايجاد جامعه ي سالم ونيرومند بسيار مهم است و ضامن بقاي اجتماع وحفظ آن وهم چنين حفظ استقلال كشور خواهد بود. معلم ورزش خود بايد معتقد باشد كه تربيت بدني و ورزش نه تنها وسيله ي پرورش جسم و تندرستي است بلكه به موازات آن، نتايج تربيتي و اخلاقي بسياري به همراه خواهد داشت. اعتقاد به ورزش و تربيت بدني موجب موفقيت در تدريس آن نيز خواهد شد و عدم اعتقاد معلم با عدم توفيق او همراه خواهد بود. آگاهي دادن از خطرهاي بهداشتي مربوط به پوشيدن لباس و كفش نامناسب يا همراه داشتن زيور آلات واين كه چرا براي فعاليت هاي مختلف به لباس و كفش خاص و و سايل حفاظتي نياز داريم. آموزش درس تربيت بدني بايد شامل دخالت دانش آموزان در تداوم مراحل برنامه ريزي، اجرا و ارزيابي باشد و اين موضوع در همه ابعاد و زمينه هاي فعاليت كاربرد دارد. از انتقاد كردن ، گيج و دستپاچه كردن، خجالت دادن و خسته كردن دانش آموزان كه باعث دلسردي آنان مي شود خودداري كنيم. جايزه و تشويق و فعاليت هاي متنوع، انگيزه هاي لازم را براي ادامه ي فعاليت بدني در طول زندگي، به آنان مي دهد. بر تلاش فردي و بهبود عملكرد همه ي دانش آموزان ، به جاي پرورش روحيه ي رقابت طلبي و برتري جويي تعداد معدود ي از آنها تأكيد کنید. از دادن تمرين هاي نامناسب بپرهيزيد و فعاليت هايي را كه به سبب به وجود آمدن احساسات منفي در دانش آموزان مي شوند، در برنامه ي خود قرار ندهيد. براي هر هدف چند فعاليت متفاوت تعيين كنيد و اجازه دهيد، دانش آموزان فعاليتي را كه خودشان دوست دارند، انتخاب كنند. ضمن توجه به تفاوتهاي فردي در دانش آموزان و آگاه ساختن آنان، از همه انتظارات يكساني نداشته باشيدو هیچ گاه بیش از اندازه بر نمره آزمون آمادگی جسمانی تأکید نورزید ، بلکه بیشتر به این موضوع توجه کنید که فعاليت بدني مناسب، چگونه مي تواند در سلامت فرد مؤثر باشد. بكوشيد ، پنانسيل و احساسات واقعي دانش آموزان را درك كنيد و به ياد بياوريد ، كدام موارد خود شما را بعنوان يك دانش آموز مي آزارد. مثلاً از تمرينات آمادگي جسماني، بعنوان وسيله اي براي تنبيه استفاده نكنيد. هنگام آموزش مفاهيم آمادگي جسماني، از سخنراني بپرهيزيد و حين آموزش اين مفاهيم، دانش آموزان را به فعاليت مشغول كنيد. از انتقادهاي منفي درباره یک اجرای ضعیف بپرهیزید. در عوض به طور خصوصی با دانش آموز درباره اجرای ضعیفش صحبت کنید و ازاو دلایل این ضعف را بپرسید . سپس آن چه را که در اجرای بعدی از او انتظار دارید، برایش توضیح دهید پیشنهاداتی برای رفع هر چه بیشتر نارسایی ها در مدارس: - مسابقات ورزشی برنامه ریزی شده درون و بیرون مدرسه و در سطح استان برگزار شود. - هر ساله سمینار تربیت بدنی تشکیل شود. - یک خبر نامه ی تربیت بدنی برای استفاده والدین، اعضای جامعه و حرفه ای های مدرسه های دیگر در منطقه منتشر کنید. - یک صفحه ی وب مخصوص تربیت بدنی مدارس ایجاد کنید و در آن اطلاعاتی از جمله : 1- معرفی دانش آموزان برجسته تربیت بدنی در هر یک از کلاسهای مدرسه ، در هر ماه. 2- پیام های تشکر برای اعضای داوطلب و معلمانی که در طول اجرای برنامه ی تربیت بدنی مدرسه مفید بوده اند. 3- معرفی فعالیت های بدنی متناسب با فصل، برای کودکان و خانواده ی آنها. 4- معرفی وب سایت های دارای فعالیت های مناسب که خانواده ها بتوانند ، باهم از آن استفاده کنند. - ایجاد معاونت تربیت بدنی و ورزشی در وزارت آموزش و پرورش . - تخصصی کردن مسئولیت های تربیت بدنی در سطح استانها، نواحی و مناطق با حداقل مدرک تحصیلی لیسانس تربیت بدنی . - افزایش سرانه ورزشی دانش آموزان و افزایش ساعات درس تربیت بدنی از 2 ساعت به 4 ساعت. - تهیه کتاب ورزش برای دوره های مختلف تحصیلی . - محرم سازی مدارس دخترانه و تهیه لباس ورزش جهت دانش آموزان دختر و توجه بیشتر به ورزش آنان ضمن حفظ موازین شرعی . - برگزاری کلاسهای مختلف مربیگری و داوری ، جهت بالا بردن اطلاعات و دانش معلمان تربیت بدنی در مورد قوانین ومقررات رشته های مختلف ورزشی. - توزیع عادلانه وسایل و تجهیزات ورزشی درمدارس - جلب حمایت خانواده ها و جامعه از طریق رسانه ها. - به علت گراني وكمبود فوق العاده وسائل ورزشي ، وزارت آموزش و پرورش با همكاري سازمان تربيت بدني ايران با برنامه ريزي هاي دقيق و سرمايه گذاري هاي لازم، ترتيبي بدهند كه وسايل ورزشي مورد نياز در كشور توليد و در اختيار دانش آموزان علاقه مند قرارگيرد. - استفاده از مربيان آگاه به امر ورزش و تربيت بدني بخصوص در دوره ابتدايي. - مسئولين تربيت مناطق از بين افرادي انتخاب شوند كه در رشته تربيت بدني تحصيل كرده باشند و حداقل داراي مدرك ليسانس باشند و يا اطلاعات كامل وجامعي از رشته تربيت بدني داشته باشند. - زمينه هاي جذب فارغ التحصيلان رشته تربيت بدني در آموزش و پرورش فراهم وامكانات رفاهي مناسبي براي آنان در نظرگرفته شود. - نسبت به وضعيت تربيت بدني در مدارس ابتدايي تجديد نظر اساسي صورت گيرد وهر چه زودتر برنامه هايي اتخاذ شود تا معلمين تربيت بدني به تدريس در مدارس مشغول شوند.} همچنین بزرگان دیگری هم در این زمینه تحقیقات و پروژه های متعددی را انجام داده اند که به علت جلوگیری از زیاده گویی در کلام از آن صرفه نظر نموده ام.افرادی همچون: خانم طاهره مظلومی سادات(سال 1375ه.ش)بررسی مشکلات و نارسایی ها و نیاز سنجی تربیت بدنی مدارس ابتدایی دخترانه-به منظور ارایه برنامه جامع و کاربردی پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه تهران. رحیمی ارسنجانی،اسکندر(1380)،تربیت بدنی در مدارس،دانشگاه شیراز مشرف جوادی،بتول(1367)،تربیت بدنی و ورزش در مدارس،نشر دانشگاهی امیرتاش،علی محمد(1370)،روش های تربیت بدنی برای داخل کلاس ویژه دانش آموزان مدارس ابتدایی،وزارت آموزش و پرورش اداره کل تربیت بدنی

فصل سوم : روش تحقیق:روش تحقیق از نوع زمینه یابی مقطعی می باشد زیرا در زمان چهار ماه گرداوری شده است .

جامعه ی آماری(N):دانش اموزان پسر کلیه مقاطع ابتدایی و راهنمایی و متوسطه شهرستان بیجار جامعه اماری دانش آموزان سه مقطع 3000 نفر با توجه به آمار اداره ی آموزش و پرورش شهرستان بیجار.

نمونه آماری(n):این تحقیق بر روی 40 نفر از دانش آموزان سطح مقطع متوسطه اجرا شد. 

روش نمونه گیری:روش نمونه گیری در این تحقیق تصادفی میباشد که از جدول اعداد تصادفی استفاده شده است. ابزار جمع آوری داده ها:از نوع پرسشنامه استاندارد و تعداد چهل سوال و چهار پاسخ می باشد. پایایی و روایی:در قالب چهل نفراجرا شد.و نتایج بر اساس آلفای کرونباخ 8/0=α و معلوم شد که دارای پایایی مناسبی است.و همچنین روایی تحقیق از طریق ارایه ی اسناد و تایید آن به وضوح آشکار می گردد.

 

روشهای تجزیه و تحلیل داده ها:در این پروژه از روش توصیفی استنباطی استفاده شده است.

 

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه هفدهم آبان 1391ساعت 15:38  توسط رضا صیافی  |